گزارش کارگاه " تغییر و تحول فیلم کوتاه " : جلسه سوم _ کارگردانی فیلم کوتاه (26/1/88)

فیلم کوتاه ما از نبود قصه رنج می برد

سومین جلسه از جلسات کارگاه " تغییر و تحول فیلم کوتاه " توسط گروه ضمیر با حضور پژمان بازغی و با موضوع " کارگردانی فیلم کوتاه " برگزار شد. پژمان بازغی در ابتدای جلسه به اعضای کارگاه گفت: " امیدوارم شما از آن فیلمسازانی نباشید که فیلم کوتاه می سازند تا به سینمای بلند راه پیدا کنند. "

در ادامه بازغی تعریفی از فیلم کوتاه ارائه داد: " تعریف من از فیلم کوتاه فیلم ساده و روان است در حالی که در جشنواره ها می بینم فیلم های کوتاه به فیلم های نیمه بلند تبدیل شده اند. فیلم هایی که صاحب تکنیک، صاحب کارگردانی خوب هستند اما فاقد قصه می باشند. فیلمسازی کوتاه ما دارد به سمتی پیش می رود که معنای فیلم کوتاه را نمی دهد. فکر می کنم که کلآ فیلم کوتاه ما احتیاج به جمع های کارگاهی دارد. دوره ای که من کار می کردم امکانات حاضر وجود نداشت و حتی جلساتی وجود نداشت که بنشینیم و بحث کنیم. خیلی فیلمنامه های کوتاه برای من می فرستند تا برایشان بازی کنم یکی از دلایلی که برایشان بازی نمی کنم این است که اندیشه ای در فیلمنامه نمی بینم. بیشتر به رخ کشیدن تکنیک و توان کارگردانی است. "

کارگردان فیلم کوتاه نفس با اشاره به اولین فیلمی که ساخته است گفت: " اولین فیلمی که ساختم با نام (( مستقیم )) راجع به تاکسی است و در فیلم من یک تاکسی هم وجود ندارد. موضوع جانبازی است که معضل تاکسی دارد و کسی سوارش نمی کند. اتفاق جالبی که در پشت صحنه ی این فیلم رخ داد این بود که همه نگه می داشتند تا این فرد را سوار کنند. وقتی به آقای کیارستمی این قضیه را گفتم که تمام ماشین ها می ایستادند تا فرد را سوار کنند گفت که چرا آن را فیلم نساختی. "

بازغی در ادامه کارگاه با اشاره به فیلم های کیارستمی گفت: " فیلم پنج کیارستمی را دوست دارم. آقای کیارستمی سبکی را وارد سینمای جهان کرده که شما فیلم تک پلان بسازید اما اعتقاد من بر این است که فیلم باید بر اساس نوع روایتی که می خواهد پلان هایش را بنویسد. شما می توانید قوانین کلاسیک سینما را در فیلم کوتاه رعایت نکنید چون فیلم کوتاه حسش مهمتر از ساختش است. حسش مهمتر از بازی های بازیگران است و مهمتر از تکنیک بکار رفته در فیلم و اگر شما فکر می کنید که در نمایی احتیاج دارید از یک لانگ شات به یک نمای بسته بزنید و تمام آدمهای سینما بگویند که شما نمی توانید این کار را بکنید به نظر من اگر حس درونی تان این اندازه نما ها را می خواهد این کار را بکنید. ما با توجه به موقعیت جغرافیای مان می توانیم بهتر فیلم کوتاه بسازیم. همه جور اتفاقات در کنار ما می افتد. "

در ادامه کارگاه یکی از اعضا گفت: " ما باید بدانیم که این مسیر کجا می رود؟ مثلآ شاید آقای بازغی بخواهد در جشنواره ای شرکت کند و نخواهند بگویند که من بازیگرم در ایران. می خواهند خود را فیلمساز معرفی کنند. چه معیاری وجود دارد که شما را در کن به عنوان یک فیلمساز بشناسند؟ "

بازغی در پاسخ گفت: " فیلمم مشخص می کند. "

در ادامه بازغی افزود: " فیلم کوتاه ما از نبود قصه رنج می برد. فیلم کوتاه باید قصه ی خود را پیدا کند و به سمت قصه هایی برود که ساختار پخته تری دارند. "

بحث کارگاه در ادامه به سمت کارگاه کیارستمی کشیده شد و اعضای کارگاه با اشاره به این نکته که خیلی از اعضای کارگاه کیارستمی دوباره فیلم های کیارستمی را بازسازی کردند و به نوعی تقلید کردند. بازغی گفت: " در این کارگاه همه می خواهند کیارستمی شوند. آن فرد هیچوقت فیلمسازی خوبی نمی شود. نباید سعی کرد کیارستمی شد باید اندیشه هایش را آموخت. "

در انتهای کارگاه پژمان بازغی بازیگر و فیلمساز با نگاهی به مخاطب در فیلم کوتاه صحبت هایش را به پایان رساند : "شما باید هر فیلم کوتاهی که می سازید نسبت به فیلم بعدی تان مخاطب بیشتری داشته باشید. مخاطب در فیلم کوتاه مهم است. فیلم را باید برای مخاطب ساخت ولی نباید تحت تاثیر مخاطب ساخت. "

عکاس: محمد پیشنماز

 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گزارش کارگاه بررسی تغییر و تحولات فیلم کوتاه: جلسه دوم _ فیلم کوتاه چیست؟ (22/12/87)

جلسه دوم کارگاه بررسی تغییر و تحولات فیلم کوتاه توسط گروه ضمیر برگزار شد. در ابتدای جلسه مجید مصاحبی به تولید فیلم کوتاه در ایران اشاره کرد. او همچنین خاطر نشان کرد: تولید فیلم کوتاه در ایران زیاد است و فیلم های کوتاهی که در ایران تولید می شود به پنج هزار فیلم می رسد. در ادامه این بحث یکی از اعضای کارگاه گفت: البته در ایران فیلم کوتاه زیاد تولید می شود اما باید ببینیم چقدر از این فیلم ها واقعآ فیلم کوتاهند؟ وی ادامه داد: شاید به 100 فیلم نرسد.

دبیر جشنواره بین المللی آسا همچنین گفت: گاهآ فیلمهای کوتاهی تولید می شوند که از فیلم بودن فقط تیتراژ آغاز و پایان دارند و اینها وارد جریان فیلم کوتاه می شوند. شاید یکی از عواملی که خیلی ها فیلم کوتاه نمی خواهند ببینند همین مسئله است.

مجید مصاحبی در ادامه نظر اعضای کارگاه را در مورد عنوان جلسه جویا شد. وی گفت: تعریفی از فیلم کوتاه ارائه دهید و بگوئید فیلم کوتاه چیست؟ اولین عضو کارگاه در یک کلمه فیلم کوتاه را اس ام اس نامید و گفت: در قدیم ما چهار صفحه نامه می نوشتیم. امروز با اس ام اس می توان مختصر همان حرف را مطرح کرد. عضو دیگری در کارگاه ادامه داد: اگر شما یک جریان برق قوی را از یک سیمی که برای باطری قلمی طراحی شده است رد کنید آن سیم می سوزد و کابرد خود را هم از دست می دهد تا اینکه یک باطری قلمی را به کابل برق وصل کنید. فیلم کوتاه نسبت به آن تایمی که دارد کاربرد دارد و نمی توان و نباید در فیلم کوتاه حرف هایی زد که در آن تایم نمی گنجد. یکی دیگر از اعضای کارگاه با اشاره به اینکه با نظر بقیه موافق است گفت: فیلم کوتاه می تواند یک زبان عمومی و بین المللی ایجاد کند تا فیلمسازان از طریق این زبان حرف های خود را بیان کنند.

کارگاه، با مطرح کردن سئوال یکی از اعضا ادامه یافت. وی گفت: ما از فیلم کوتاه چه می خواهیم؟ آیا به عنوان راهی برای رسیدن به سینمای بلند یا خود فیلم کوتاه مهم است و مخاطب خاص خود را دارد؟ مجید مصاحبی در پاسخ گفت: مثلآ اگر ما حرفه ای سینما باشیم، حرفه مان سینما ست و از طریق آن نیز مشهور می شویم و در سینما نیز می میریم. این مسئله مطمئنآ فعلآ در سینمای کوتاه شکل نخواهد گرفت. یعنی ما اگر ما حرفه ای فیلم کوتاه کار کنیم و بخواهیم حرفه ای هم سینما را دنبال کنیم این دو نمی تواند در کنار هم باشد. می توانیم شغل دیگری داشته باشیم و حرفه ای فیلم کوتاه را دنبال کنیم.

 ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

گزارش جلسه کارگاه بررسی تغییر و تحولات فیلم کوتاه: جلسه اول ـ فیلم کوتاه در ایران، با حضور شهرام مکری (15/12/87)