کافه داستان

گزارش

cofedastan — Sun, 22 Jan 2012 00:28:59 GMT

هم‌پالکی‌های جویس و تعطیلی کتابناک/روح الله کاملی

جویس داستان عجیبی دارد که کاملن با قالب و شخصیت و روان ما ایرانی‌ها نعل به نعل است و مو لای درز این شباهت نمی‌رود.

فارینگتون نامی توسط رئیسش در اداره توبیخ می‌شود. او شب به باده نوشی می‌رود و سعی می‌کند با افراط در نوشیدن، خشم و غضبش را از رئیس خالی کند اما وقتی به خانه باز می‌گردد متوجه می‌شود غضب هم چنان هست و او را می‌سوزاند. وقتی به خانه پا می‌گذارد به بهانه‌ای واهی چوب را بر می‌دارد و پسر کوچکش را زیر ضربات چوب می‌گیرد. اما چه ربطی داشت این چند خط تفسیر داستان «هم پالکی‌های» جیمز جویس با تعطیلی خود خواسته یا همان تبعیدِ در عالم مجاز کتابناک.

کتابناک، مدت زمان طولانی‌ای بود که مرجعی برای کتاب دوستان بود و مأمنی برای کسانی که سرخورده از ممیزی یا ناشران، به آن رو می‌کردند. چقدر کتاب‌های خوب و شاهکارهای ادبی و علمی در کتابناک یافته می‌شد. حسن بزرگ کتابناک در بی‌دریغ بودنش بود و گشوده بودن آغوشش بر همگان. هر کس با هر امکان مالی، چیزی که در خرید کتاب نیست آن هم با این تصاعد فزاینده‌ی قیمت کتاب در زندگی واقعی، می‌توانست به کتابناک رجوع کند و کتاب مورد نظرش را دانلود کند. برای منی که تازه‌کارم و خام در نوشتن، کتابناک مأمنی بود که می‌توانستم کتاب‌هایی را که نیاز داشتم تنها با چند کلیک به دست بیاورم یا کتاب‌ها و متونی را که نوشته بودم در آن جا به اشتراک بگذارم. گرچه داشتن خود کتاب و لمس ورق‌هایش و مزه‌ی کلمات چاپ شده چیز دیگری بود اما هرگز وضع مالی‌ام اجازه نداده(مطمئنم بسیاری هم چون من هستند، ما بی‌شماریم!) همه‌ی کتاب‌های مورد علاقه‌ام را در قفسه‌ی کتاب‌هایم داشته باشم. مجبور شده‌ام امساک کنم و بسنده کنم به داشتن کتاب‌هایی که مرجعند و فرهنگ‌وار. تجربه‌ام از کتابناک بر می‌گردد به گوگل عزیز و مقدس. موتور جستجویی که چون زئوسِ مقدس داناست و هوشمند و برای هر ناشناخته‌ی ما دست کم یک پاسخ در چنته دارد. در گوگل عزیز و مقدس، وقتی عنوان کتابی را تایپ می‌کردم در لیست صفحه‌ی نخست و در اولین پیشنهادِ گوگل مقدس نام کتابناک بود. مرجعی برای دانشِ پارسی زبانان و تکیه‌گاهی امین برای هر نویسنده و هر کاربری که کتابی یا متنی برای به اشتراک گذاری داشت. آغوش کتابناک اوایل برای هر کتابی گشوده بود اما اندک اندک که کتابناک بر تقدسش افزوده می‌شد و دامنه‌ی شهرتش افزوده می‌شد، مشکلات و سنگ اندازی‌ها هم به موازات این گسترش دامنه شدت می‌گرفت. چندین بار از طرف سازمان کافکایی «تعیین مصادیق مجرمانه» و فیلترینگ، به کتابناک بابت اشتراک گذاری بعضی کتاب‌ها هشدار جدی داده شد. بعد فرزندان بیژن نجدی برای به اشتراک گذاری کتاب‌های بیژن نجدی از طرف کتابناک به دادگاه شکایت بردند(نمی‌دانم خود مرحوم بیژن نجدی چه واکنشی نشان می‌داد از این که کتاب‌هایش در میان جوانان و کتاب دوستان دست به دست که نه، کامیپوتر به کامپیوتر می‌شد و خوانده می‌شد). چندی بعد، کتابناک از طرف نویسنده‌ی کتابی با عنوان «تاریخ سینمای ایران از آغاز تا سال 1357» در معرض اتهام عدم رعایت کپی رایت قرار گرفت. پس از این بود که مدیریت کتابناک کتاب‌های منتشر شده و به اشتراک گذاشته شده را از دسترس کاربران خارج کرد تا مبنای حقوقی کلیه‌ی کتاب‌ها مشخص شود. در بالای هر کتابی در کتابناک نوشته شده بود:

«به دلیل مشخص نبودن مبنای حقوقی کتاب‌ها از به اشتراک گذاری آن معذوریم. لطفن اگر شما نویسنده این کتاب هستید یا درباره نویسنده‌اش اطلاعاتی دارید با مدیریت کتابناک تماس بگیرید»

به این ترتیب کتاب‌ها اندک اندک از چرخه و گود خارج می‌شد اما هنوز کتاب‌ها و مقالات بسیار زیادی بودند که علاقه‌مندان پارسی زبان را می‌توانست قانع کند و هنوز کتابناک مرجع گران‌قدری بود برای ما و برای کتاب دوستان.

مشکلات متعدد و دومینووار و مصائبی را که مدیریت کتابناک کشیده را می‌توانید در گفتگوی خود ایشان با خبرگزاری «ایران وب نیوز» بخوانید

http://www.irwebnews.com/ketabnak-com-closed.html

و باز بی‌مقدمه ارجاعتان می‌دهم به این واگویه‌ها

http://forum.persiantools.com/t231228.html

نمی‌دانم، اما هر طور که حساب می‌کنم و جمع می‌زنم حق را به کتابناک می‌دهم و به این حق که در ایران، کشوری بدون قانون کپی رایت، حالا کتابناک خوب و پر بیننده باید ضربه گیر چماق خشم یکی دو نویسنده می‌شد که ... ما ایرانیان، از دیرباز همیشه در دستمان چماق و هویج بوده. هویج برای چاپلوسی از قدرت برتر و چماق برای کوباندن بر سر زیردست. انگار نویسندگان و ماترک نویسندگانی که از کتابناک شکایت کرده‌اند چماقشان را بر سر کتابناک فرود آورده‌اند و نه جای دیگر. چون دیواری کوتاه‌تر از کتابناک نیافته‌اند. همه‌ی ما نوعی جهش یافته از فارینگتون‌های جویس هستیم، ایرانی هستیم و دیگر چاره‌ای نیست، ادا و غمزه‌هایمان چشم عالم و آدم را کور کرده اما از درون مشتی پوشالیم. آن از وضع مطالعه‌امان و آمار جهانی مطالعه و نسبتش با زمان مطالعه در ایران، جذاب اینکه همیشه در هر کوی و برزن فریاد می‌کشیم که ما ملتی با تمدن چندین هزار ساله هستیم، ملتی با فرهنگ. دریغ از سرزمینی که نخبه‌کشی در آن بدل به عادت شده است و شناگر خلاف جریان آب یا مجال عرض اندام نخواهد داشت یا مسخره خواهد شد. هیچ زنگی برای هیچ کس در این مملکت به صدا در نخواهد آمد.

نقد و مقاله

cofedastan — Sun, 22 Jan 2012 00:16:00 GMT

1: نقدی بر مجموعه داستان "دو تا نقطه" نوشته‌ی پیمان هوشمندزاده/فرهاد خاکیان دهکردی

«گمش نمی‌کردم. شبهی از او را می‌دیدم که لابه‌لای مه بود و خرامان خرامان می‌رفت. گاهی آن قدر با مه یکی میشد که نمی‌توانستم ببینمش. آن وقت از جای پایی که روی ماسه‌ها می‌ماند ردش را پیدا می‌کرد. پاها، پاهای کوچکش برهنه بود ولی صورتش ... » ص 35

صحبت در رابطه با مجموعه داستان «دو تا نقطه» اثر پیمان هوشمند زاده است که توسط نشر چشمه به رشته تحریر درآمده است.

این مجموعه شامل پانزده داستان کوتاه است به نام‌های: نه، یک گربه را می‌شود تحمل کرد – هیچ کس، هیچ کس را نمی‌فهمد- خیره به سقف - فقط هفت ترم - دو تا نقطه - کنار شیشه، کنار خودمان - عزیزم- این همه نرگس- ایلیا- روبان مخملی قرمز- گلابی- مرد چاق- آسانسور- یک نفر هر روز- دیگر چیزی نمی گوییم.

در آغاز لازم به ذکر است که یکی از مهمترین ویژگی‌های این مجموعه داستان، عطف توجه از جهان بیرونی به دنیای تاریک و مبهم ذهن است. اگر واقعیت عبارت است از برداشتی که اذهان منفرد از جهان مشهود دارند، آن گاه این ویژگی مشهود می‌شود که «پیمان هوشمند زاده» به جای تلاش عبث برای باز تولید واقعیت، هزارتوی پررمزوراز شخصیت‌ها را می‌کاود و اینگونه برخورد با شخصیت‌ها و ذهنیتشان مبتنی بر دیدگاه بنیادستیزی است که در اوایل قرن بیستم با نظریه روانکاوانه‌ی فروید مطرح شد. مطابق با این نظریه، ذهن هم شامل خودآگاهی است و هم شامل بخش مهمتر و تاثیرگذارتری که «ضمیر ناخودآگاه» نامیده می‌شود. پس اعمال و رفتار فرد ممکن است خاستگاهی کاملن غیرارادی و ناخودآگاه داشته باشند. «هوشمندزاده» به جای پرداختن به ظاهر شخصیت‌ها و توصیف مشروح لباس یا محل زندگی آنها، همچون یک روانکاو به واقعیت‌های ناپیدا در ضمیر ناخودآگاه توجه می‌کند و شناختی از سازوکارهای این ساخت تاریک اما تعیین کننده روان شخصیت‌ها را به خواننده می‌دهد.

((دیگر هیچ فرقی نمی کند. چه چراغ روشن باشد چه خاموش، او همه چیز را می داند. در آرام می بندد. کفش هایش را در می آورد و می داند که اگر چراغ را روشن کند سایه اش تا پایین در کش می آید. بعد از زانو می شکند و روی نقش های مستطیلی در بالا و پایین می شود.)) ص15

در ضمن «پیمان هوشمند زاده» در مجموعه داستانش از امر نماد و نشانه سازی غافل نبوده است و هر گاه در داستانی قصد نماد سازی داشته به خوبی از پس این کار بر آمده در واقع وی با بیان تشابهات میان ایده های انتزاعی و تصویری که برای توصیف آن به کار گرفته به این مهم دست یافته است و اینکه گاه حضور این نماد ها موجب ایجاد فضایی نوستالژیک در داستان ها شده است .

((تازه به محله ی ما آمده بودند. خانه شان سر کوچه ی ما بود. رو به روی بقالی اصغر اقا، طبقه دوم. نوشابه خریدم و می نشستم دم در بقالی، اما تمام هوش و حواسم به خانه ی آنها بود. اگر شانسم می زد و توی در پپسی یک پپسی دیگر در می آمد، نانم توی روغن بود و یک ربعی هم اضافه می نشستم که گاهی هم می دیدمش. ولی چند روزی که گذشت او خودش هم دیگر میدانست که چه ساعتی باید روی بالکن باشد.)) ص 46

نویسنده مجموعه داستان (دو تا نقطه) در عینیت دادن به تصمیم گیری هایش برای دراما تیزه کردن وقایعی که منتج به ایجاد داستان ها می گردد موفق بوده است و این امر به شدت به فضاسازی و ایجاد ایماژهای قابل قبول مربوط می شود. وی مخاطب را وارد فضا می کند به کمک ترفندهایی از جمله استفاده از رنگ، بو(به نوعی کلیه حواس پنج گانه)، بهره بردن از خواب و رویا، ایجاد یک حادثه خاص و غیره درگیر فضاش می کند.

((ولی نخوابید. صدای سوتش همه جا را پر کرده بود. ولی نخوابید. قبل از این که صدا آن قدر زیاد شود که دیگر صدایی نشنوم گفته بودم، ولی باز شلنگ به دست ایستاده بود و تانکر را پر می کرد. خوب یادم است، عینکش به چشمش بود. گفته بودم. قبلا گفته بودم که اول سوت می کشد.)) ص 20

از طرفی این مجموعه داستان در کلیت دارای زبانی سالم و مخصوص به خود است و این زبان با ویژگی هایی که دارد به خوبی پاسخگوی خواسته های متن است وبه مدد امکانات فراهم آمده ، لحن که تعیین کننده ترین عامل در کارکرد نثر است به خوبی در این کتاب جا افتاده است .

(پیمان هوشمند زاده ) در این مجموعه تجربه های خوبی را هم در زمینه فرم و هم در عرصه نظرگاهی از سر گذرانده است . وی هر گاه به سراغ فرمی و یا نظرگاهی مشخص می رود به خوبی از پس ان بر می اید .

در ادامه ی بحث شخصیت پردازیه این مجموعه شایان ذکر است که یکی از بارزترین مولفه های که موجب ایجاد کاراکترهای مشخص و ساخته شده در این مجموعه می شود،

توجه خاص به تعلقات خاطر شخصیت هاست که به خوبی عنوان و اجرا شده است.شخصیت های اصلی داستان ها غالبا از تمرکز در روایت عاجز هستند. زیرا ذهنی متمرکز و به سامان ندارند و در نتیجه روایت هم گاه مغشوش و به هم ریخته است.

(( گوشش بدهکار نبود ، تا شروع می کردیم از این جور چیز ها بگوییم می زد زیر خنده ، فقط می خندید ، توی کلاهش جیب کوچکی درست کرده بود که خرده ریز هاش را انجا می گذاشت : قرص،چوب سیگار ،سوزن ،یک تکه نخ ... چند تایی هم ستاره توی کلاهش کشیده بود ، به تعداد ماه های خدمتش. ما تیر می کشیدیم ولی او شیراز می کشید . )) ص 19

در اکثر داستان های این مجموعه این نکته که نویسنده سعی می کند بعد از ایجاد تمام ویژگی های که در بالا ذکر شد خواننده را مرعوب موقعیت های غافلگیرانه داستان هاش بکند به شدت به چشم می اید و بر قوت کار افزوده است.

در نهایت خواندن مجموعه داستان ( دو تا نقطه ) اثر پیمان هوشمندزاده را کار لذت بخشی می دانم.

2: گذر از سکانس‌های ممنوع/ افسانه نجومی

نگاهی به مجموعه شعر "از عصای شکسته‌ی نیچه تا عصر مچاله‌ی لورکا" سروده‌ی ثریا داودی حموله

هر بار سخن از شعر زنان به میان می‌آید، به گونه ای بحث درباره ی زبان زنانه نیز از لابه لای نوشتار خودش را به نمود می‌کشاند. گویی طرح مبحث اولی خود به خود متضمن بر جسته نمایی مبحث دوم (زبان زنانه) می‌شود تا جایی که به ناگزیر مرز میان آن دومی‌شکند، با یکی شدن هر دو مطلب ، پایه و بدنه ی شعرها بر اساس نگاه و نگرشی یکنواخت شکل می‌گیرد، و در نهایت مخاطب، یکسان شمردن این هردو را در متن به عنوان ویژگی ساختاری می‌بیند و می‌‌پذیرد ، با این همه پل زدن از میان آن همه پیچ و خم و دهلیز تنها برای رسیدن به جوهره ی شعر ، جسارتی ویژه می‌طلبد و نگاهی مملو از تامل . اتفاقی که در تک تک مونولوگ های این دفتر (از عصای شکسته ی نیچه تا عصر مچاله ی لورکا) به وضوح رخنمون می‌شود تا زبان –فرم – مضامین و ساختار شعر را عجین شده در زبانی زنانه نشان دهند.

تو می‌توانی

عشق را گوشه ای پارک کنی

و مانند مانکن زیبایی مدام پوست بترکانی

رنگ حرف های نیچه هم که نباشی

این عشق لعنتی را

یک خط تیره هم کامل می‌کند ص 46

شعرهای داودی در این دفتر به سمت و سوی روایت گرایی ویژه ای میل می‌کند، عناصر روایی به شیوه ای واگرایانه در تعامل با وقایع تاریخی ، در پی یافتن ساختاری منسجم،حدود و ثغور خود را در متن یافته اند . گزاره هایی که سرانجام با تولید گونه ای گسست ، قطع و وصل های ناگهانی در تصاویر ، موفق به ترویج سپید خوانی و فاصله گذاری میان گزاره ها شده ، ظرفیت های بالقوه ی ویژه ای در متن را آفریده اند ،تا به یاری پاساژهای زبانی ، سرانجام بدل به تصاویری شوند که شاعر با تکیه بر آن ها کلیت اندام واره ی شعرش را ساخته و پرداخته است.

پس گزاره ها با حرکت در مسیر بینامتن های متنوع خواهان آنند تا به انجام و سرانجام خود در نوشتار دست بیابند . بینا متن هایی که اگردر شعرها افتان و خیزان به عمد یا غیر عمد رها شده اند، تا دانسته های مخاطب را بیازمایند و با یاد آوری حوادث و اتفاقات و ترسیم اضلاع تاریخی / اجتماعی آن ها ، در ذهن مخاطب به تذکاری بدل شوند برای نمود هر چه بیشتر تناقضات جهان پیرامون.

اما آن چه سبب می شود تا شیوه ی نگاه و نگارش در شعر های داودی (در این دفتر) سبک و سیاق ویژه بیابد ،تنیده شدن اضلاع واژه ها درمحورهم نشینی ست که در مساحتی وسیع همچنان که بار عاطفی نوشتار را به عهده گرفته اند، به مفاهیم و رویکردهای خاصی چه درمتن و چه در فرامتن بدل شده اند. به عبارت دیگر منطقی که فضاهای حسی/ اندیشگی شعرها را به حر کت درمی‌آورد، داستا نک هایی است که شاعر محور مونولوگ ایش را بر پایه ی آن ها پی ریزی نموده است . داستانک هایی که با متن عجین شده اند، اما نه ظرفیت داستان گویی را با خود دارند ونه از ساختار بالقوه ی روایتی منسجم بهر ه می‌برند . با این همه داودی به خوبی دریافته است که شعر امروز پارسی با نزدیک شدن به انواع شیوه های روایت و داستان گویی ، ضمن دست یابی به لحن صمیمانه ،توانایی آن را یافته است تا از نزدیک با مخاطبان اش ارتباط جدی تری بیابد .پس با همین پیش فرض در پی آن است تا با جلو و عقب کشاندن حر کت وضعی گزاره ها و تصاویر، منطق شعر ی اش را در سایه ی چشم اندازی اما نه چندان متفاوت (در قالب داستانک )گسترش دهد .

وقتی برادرم پوتین جنگ پوشید

رنگ عشق از آسمان رفت

من و مادر بزرگ

برای اسب سفیدی گریه کردیم

که در بادها گم شده بود ص 50

نگارشی که شاعر در تک تک شعرهایش به کار گرفته است، متضمن نگاهی شاعرانه / زنانه است به حوادث و وقایعی که از دل تاریخ می تراود و در مسیر روزمره ی زندگی مان منتشر می‌شود . اگرچه همین نگاه از کنار جنسیت و جسمیت رندانه گذشته است و می گذرد . گویی وقایع شعر از بطن حوادث تاریخی است که می‌بایست حدود و ثغورخودرا بیابند ، بنابراین شاعر با ورق زدن برگ های تاریخ ،لایه های مبهم و تاریک را از دل آن ها بیرون می‌کشد تا گذشته را جلو دیدگان ما به وضوح نشان دهد و طرح آینده ای را روبه رویمان بگشاید که همواره پیش روی ماست .

هر شب

آهوی ساق بسته ای به خوابم می‍‌آید

آیا با دها تغییر نام داده اند ؟

حالا که سایه ها یکی شده اند

ماه را به پیشانی ام بگذار

سنگی به سایه های کبود نخواهد ماند ص 41

خنده هایت

سیب آمرزش گناهان من است

شعری بر پلک های بسته بگذار

و دلم را به سرخی سیبی گره بزن ص 51

به واقع داودی کوشیده است تا با ادغام فضاهای غیر واقعی و بعضا سورئال با قصویتی که مدام با وقایع تاریخی می آمیزد ،مفاهیم شعرش را گسترش دهد ،پس خواهان آن است تا با یکی شدن تصاویر با اتفاقات روزمره، آحاد و عناصر شعرش در شرایط تاریخی / سیاسی جامعه ا ش استمرار بیابد . مضامین سیاسی / اجتماعی که حاصل دلمشغولی های شاعرانه است و در پی آن است تا همدلی مخاطب را در سایه ی ار تباطی صریح و شفاف به دست آورد، اگر چه گزاره ها ی ضد روایتی و واگرا در مساحتی وسیع مونولوگ ها را به خلجان دچار کرده اند ،اما هر گز از بار قصویت شعر ها نکاسته اند ، چنان که واژه هایی نظیر ماه / باد / شعر / شاعر /کلمه / پرنده/عشق، حضوری فعال در متن می پراکنند تا مبین قصویت نهفته در دل شعر ها باشند و چهره ی دانای کلی متن را بر تمامی گزاره ها بتابانند .

عشق را می ترسانم

تا تصویرت را از تمام آیینه ها بردارد

چرا هیچ شاعری شبیه خودش نیست ؟! ص20

با این همه نمی توان از حضور واژه های نا متجانس نظیر مضارع / فاعل / فعل / مضاف الیه /ضمیر/افاعیل / مفعول فاعلات ........ که گاه و بیگاه در مسیر شعر ها به تعمد رها شده اند وتنها نقش پر کردن وطویل نمائی جمله ها را در نوشتار به عهده گرفته اند چشم پوشید . هر چند همان واژه ها ی بعضا نا متجانس که ظاهر ی تزیینی را در متن به رخ می‌کشند در بسیاری از مواقع زمینه سازپیدایی مفاهیم وسیع تری در دل نوشتار شده اند .

لعنت به فعل های فلسفه

که هر چه بود

از عصای شکسته ی نیچه بود و

عصر مچاله ی لورکا

نیچه می‌شوم

می‌نشینم روی ضمیر تو

با لهجه ی گوساله ی سامری ص 8

زبان ثریا اما زبانی ساده و بی پیرایه است و همچنانی که قبل تر هم به آن اشاره شد ،با توجه به قصویت نهفته در دل شعرها خواستار آن است تا صمیمانه همدلی مخاطب را در سایه ی ار تباطی صریح و شفاف به دست بیاورد .با این همه اما شاعر همواره مخاطب اش را آگاه و هوشیار می‌خواهد ، مخاطبی سر از پا نشناخته که تمامی راههای نرفته را با شاعر بیاید و در این طی طریق لحظه ای اورا رها نکند ، سپیدی متن هارا با او بخواند وبدون این که بهراسد با او در سکانس های ممنوع پا بگذارد . پس دریچه ای از تاریخ را با لابیرنت های گوناگون و متضادش روبه روی او می گشاید .

جمهوری را سنجاق می‌کنم

به پیراهنت

حالا هر رنگ نام دیگری دارد

بیا جنوب را برداریم

در انتهای شب پنهان شویم

پیراهنم پراز حروف نام پرنده ای است

که سیاه سرفه گرفته می‌خواهد

پرواز را در دیوار سیمانی پنهان کند . ص 37

3: تولیدی ادبی و ساختمند در داستان پارسی/حمیدرضا اکبری شروه

برادرم رمضان – تینا محمد حسینی

مجموعه داستان – 1390

نشر آگه

برادرم رمضان نوشته نویسنده ای از کشور افغانستان می باشد که در ایران زندگی می کند این مجموعه شامل چند داستان کوتاه است که دو داستان آن درحا ل و هوای افغانستان نگاشته شده اند با آن فرهنگ و زبان خاص افغانی که نویسند ه خوب توانسته ار عهده آن بر بیاید ، باتوجه به اینکه خانم محمد حسینی در ایران متولد شده و بزرگ شده تهران است .

فرضیه لباو و والتسکی این را می گوید که ساختار های بنیادین روایت را می توان در صورتهای شفاهی تجربه شخصی یا همان روایات عادی مردم یافت . از این رو باز در جایی گفته اند :

ما بر شیوه های اساسی تحلیل روایت تکیه می کنیم و تنها به مطالعه واحد های ساختاری ثابتی می پردازیم که توسط صورتهای ظاهری متنوعی باز نمایی شده اند .

در این نظریه اولین نقش را نقش ارجاعی بازی می کند . یعنی نقش روایت به عنوان ابزار خلاصه سازی تجربه در مجموعه ای از بند ه که با توالی زمانی تجربه اصلی مطابقت دارند .و دومین نقش ، نقش ارزیابی کننده می باشد که به مسائلی از قبیل کاربران روایات و همچنین این شرط که روایت موضوعی در خود دارد

و تا جایی که به گوینده مربوط می شود ، ارزش گفتن دارد .از این رو تینا محمد حسینی در این مجموعه توالی بند ها در روایت با توالی وقایع استنباط شده از روایت ه ، در ارتباط می باشند .

موضوع دیگر فرایند های رفتاری هستند که در متن داستانهای برادرم رمضان قابل دیدن است . یعنی فعالیت های انسانی خود جوش و کنترل نشده ای که درونی و بیرونی می باشند در مجموعه می باشند مانند خواب دیدن و... که در منظر معنا شناختی و دستوری بین فرایند های مادی و ذهنی واقع می شوند .

در مبحث شخصیت پردازی در این مجموعه همانگونه که می دانید باید بگویم :

شخصیت مستلزم بوجود آوردن تصوری می باشد که من خواننده در آن بایستی همدستی خلاقانه‌ای داشته باشیم و با استفاده از کلمات یک شخص را بسازیم لذا تو ضیحات مختلفی از یک فرد همراه با توصیف های مستقیم و غیر مستقیم از کنش ها و واکنش های آن فرد کافی است تا غالب خوانندگان را به تصویری از فرد برساند . در واقع با این شرح می خواهم بیان کنم شخصیها و وقایع و هر موضوع دیگری که در این مجموعه داستان می باشد، یک تولید ادبی و یا یک ساخت محسوب می گردد.

در بعد تانیث ؛ کارها قابل ارزیابی می باشند . همانگونه که می دانیم تا نیث بیانگر تمایز جنسی از بعد بیو لو ژیک است ، زن بودن و یژگیهای رفتاری متاثر از هنجار های اجتماعی و فرهنگی را به نمایش می گذارد . در این مجموعه یک زن در مقام مولف توانسته برای خود سنتی تازه بیافریند و توانسته به راحتی بفهماند که زن از جهان و زندگی در یافت متفاوتی دارد ، تا دریافت مردان . و این نوع تفاوت در این مجموعه قابل مشاهده می باشد . و این همان خلاف نظریه شوالتر نویسنده آمریکایی می تواند باشد که در نوشته ای با عنوان به سوی بو طیقای فمینیستی بیان می نماید که : زنان به تقلید از مردان می نویسند .

کتاب برادرم رمضان در مفهوم متنی و بینا متنی با چیز های نیامده و یا نا گفته نیز مرتبط است و این همان شیوه دریدا نیز می تواند باشد که متن را به شیوه ساختار شکنی پاره پاره می کند و با دقت به جزییات به ظاهر بی اهمیت نشان می دهد که این جزییات چگونه نشان می دهند که متن ، عکس آن چیزی را که گفته است نیز می گوید . پس می توان گفت مفاهیم یک متن پایدار و ثابت نمی تواند باشد ودر مسیر کلام محوری نمی تواند سیر کند . و در آخر باید بگویم نویسنده این مجموعه ما را تلخیص در طرح داستانهایش رو برو می کند و این خود به کوتاهی داستان هایش کمک کرده است .

شعر ترجمه

cofedastan — Sat, 21 Jan 2012 23:22:00 GMT

1: خداحافظ/شاعر: الن هاپکینز/مترجم: پروانه حسین‌زاده

تماشای خداحافظی

طولانی است

آنهایی که سریع

ناراحت می‌شوند

آنهایی که عصبانی‌اند

مردم

به روش‌های مختلفی

خداحافظی می‌کنند

مردم

چگونه با من خداحافظی خواهند کرد؟

مردم

چگونه مرا به خاطر می‌آورند؟

2: زنان گمشده/شاعر: لوسیل کلیفتون/ترجمه: نیلوفر انسان

باید که نامشان را بدانم

نام زنانی را که خرامان با آنها قدم بر می‌داشتم

از همان راهی که گروه مردان می‌رفتند

در همان حال که بازوهایشان در هوا می‌رقصید،

و به زنانی می‌پیوستم که عرق‌ریزان پس از بازی‌ای سخت

می‌نشستند به گپ زدن

چه می‌خواندیم یکدیگر را به هنگام خنده و شوخی از پسِ مستیِ آب جوهامان؟

کجا هستند دوستان من، هم‌گروهی‌های من، خواهرانِ گم شده‌ام؟

همه‌ی زنانی که می‌توانستند آشنایِ من باشند،

کجاست نامشان در پهنه‌ی جهان؟

3: گمشده/شاعر: سُهیر حماد/ترجمه: نیلوفر انسان

فقدان به تهیگاه گردن نفوذ می‌کند

و روی گیجگاه تاب می‌خورد

و میان دندان‌های پیشین می‌نشیند

و کامِ (دهان)

تهی و در انتظارِ

فقدان است، تا فریاد بر آورد.

فقدان برای همیشه

با تصویرِ سایه‌وارِ خود باقی می‌ماند و

زندگی‌ها را با خاطره شکل می‌دهد.

دفتر خاطرات (او) بسته نخواهد شد

او خوابی می‌شود دست نیافتنی

و لبخندی می‌شود رویایی.

(می‌دانی!) تنها واقعیت موجود غم است.

(تو) همیشه روزها را می‌شماری

(و) لحظه‌ها بدون آنکه بدانی، می‌گذرند

و (در آخر) روزی

خود را غرق در اشک می‌یابی

(و) عشق (خود) را از دست داده‌ای

عشقی که به سان شکری بود

که دندان‌ها را به درد می‌آورد.

4: ماه بدر و فریدا/ شاعر: تد هیوز/مترجم: لاله حیدرزاده

به هم می‌پیچد

صدای سگان و چکاکک دلوها

غروبِ سردِ کوچک

تو می‌شنوی

امتداد تارهای عنکبوت و لمس شبنم

دلوی بر فراز

چونان آینه‌ای لبه‌دار و خاموش

تا اغوای اولین ستاره به درخشش

بازمی‌گردند

به مراتع

گله‌ها با هرم بدنشان

در میان حلقه‌های حصار

خستگی نفس‌هاشان

و سیلان شریانهای خون

و پاره سنگهای راه

با پستانهای شیر آمده

ماه، ماه، ماه! و می‌گریی

ماه به منازل خویش بازمی‌گردد

همچون

بازیگری خیره و مبهوت به نقش خویش

.........

فهرست آثار شماره یک
بهمن ۹۰

داستان کوتاه: مرد کارهای نیمه تمام
داستان بلند: کافه پاریس

شعر 1: پنجه
شعر 2: بیایید از اول مرور کنیم
شعر 3: آبستن دوران
شعر 4: چشمهایت بنفش
شعر 5: سایه ی زنی در من

داستان ترجمه 1: صورتی مثل قرص ماه
داستان ترجمه 2: چیزهای کوچک
داستان ترجمه 3: ساعات کاری من

شعر ترجمه 1: خداحافظ
شعر ترجمه 2: زنان گمشده
شعر ترجمه 3: گمشده
شعر ترجمه 4: ماه بدر و فریدا

نقد 1: نقدی بر مجموعه داستان "دو تا نقطه"
نقد 2: گذر از سکانس های ممنوع
نقد 3: تولیدی ادبی و ساختمند در داستان پارسی

گزارش: هم‌پالکی‌های جویس و تعطیلی کتابناک

سردبیر: علیرضا اجلّی
با آثار: علم ناز حسن زاده، آبتین غلامپور، معصومه میرابوطالبی، مریم حبیبی، نیلوفر انسان، لادن جمالی، پروانه حسین زاده، علی امینی، لاله حیدرزاده، فاطمه عقیلی، فرهاد خاکیان دهکردی، افسانه نجومی، حمیدرضا اکبری شروه و روح الله کاملی
شماره اول ماهنامه کافه داستان با همکاری "جایزه ادبی لیراو"

داستان ترجمه

cofedastan — Fri, 20 Jan 2012 22:18:00 GMT

1: صورتی مثل قرص ماه/نویسنده: جک لندن/ترجمه: علی امینی

جان کلاورهاوس صورتی گرد مثل قرص ماه داشت. از این چهره‌هایی که حتمن معرف حضور شما هستند. قیافه‌هایی با گونه‌هایی فراخ و دور از هم که چانه و پیشانی در گونه‌ها ذوب شده‌اند تا صورتی کاملن گرد را بیافرینند. با دماغ پهن و کوفتی که کاملن قرینه متساوی‌الافاصله از اطراف صورت پهن شده است. مثل یک توپ خمیری که بزنی وسط سقف. علت تنفر من از او شاید این باشد که قیافه‌اش برایم روح آزار است. و من فکر می‌کنم که زمین نیز از اینکه او رویش راه می‌رود معذب است. شاید مادر من خرافاتی در مورد ماه داشته است و وقتی من را باردار بوده در زمانی نامناسب بر شانه غلط چرخیده باشد و به آن نگاه کرده باشد.

برای همین است که من از جان کلاورهاوس متنفرم. علت تنفر من از او آنچه که جامعه آنرا یک ناهنجاری یا بیماری می‌انگارد نیست.

او از شیطان تو دارتر و بارها مکارتر است. می‌گریزد پنهان می‌شود و جسورانه تورا به مبارزه می‌خواند. این مفهوم کلامی اوست. ما چنین افرادی را در مراحلی از زندگی خود تجربه کرده‌ایم. در اولین برخورد بسیار اطمینان‌بخش جلوه می‌کنند. کسی که ما هرگز تصویری از او در ذهن خود نداشته‌ایم ولی در همان اولین برخورد احساس می‌کنیم که از او متنفریم. چرا او را دوست نداریم؟ آه نمی‌دانیم چرا. بدون هیچ دلیلی او را دوست نداریم. این همه ماجراست. به همین دلیل من نیز از جان کلاورهاوس حالم به هم میخورد.

چرا یک مرد باید بی‌جهت خوشحال باشد؟ مگر اینکه ذاتن خوش بین باشد. اوه او همیشه دلخوش است و می‌خندد. همه چیز بر وفق مرادش است. حتی اگر فحش هم به او بدهی ناراحت نمیشود.

چقدر این شادی او حالم را دگرگون میکند. خنده دیگران ابدن من را نمی رنجاند.خنده دیگران باعث رنجش من نمیشود. همیشه قبل از اینکه او را ملاقات کنم عادت کرده ام به خودم بخندم.

ولی این خنده لعنتی او من را ویران میکند به جنونم می‌کشاند و هیچ چیزی مثل خنده او در دنیا روی اعصابم نمیرود. او با من تماس زیادی دارد و بیشتر اوقات به من گیر میدهد و مانع از رفتنم میشود. در خواب و بیداری با من است. قلبم را تکان می دهد و روحم را غژوغژ سوهان می‌زند.

حتی در شب نیز نیمتوانم از دست او در امان باشم و صبح با صدای شلاق خنده هایش که از ته گلو درمی‌آورد بیدار میشوم. از نظر او مشکلی وجود ندارد. این نفیر خنده‌اش حیوان زبان بسته را در چراگاه گسترده گمراه میکند.

او سگی داشت بنام مارس. یک حیوان عالی وحشی بود. نیم‌اسکاتلندی، نیمه‌شکاری که از مادر و پدر ارث کامل برده بود. مارس با او هماهنگ بود و بیشتر اوقات دنبال هم بودند.

همیشه پیجوی موقعیتی بودم که یکبار دست داد. حیوان را به طمع طعمه‌ای کنار کشیدم و قطعه گوشتی سم زده به او خوراندم. کلاورهاوس از مرگ حیوان تکان هم نخورد و خنده‌هایش از ته قلب مکررن شنیده میشد. صورتش مثل همیشه گرد قرص مهتاب بود. حتی انبار غلاتش را آتش زدم ولی فردای آنروز خوش و بی خیال به زندگی ادامه می داد.

از او پرسیدم؟ کجا میروی؟ او به سمت تقاطع میرفت.

و گفت:میروم قزل آلا

صورتش ماه شب چهارده بود. درست مثل نقطه های بدن قزل آلا

همچین وصله ناجوری کجا پیدا میشه؟ تمام محصولش در انبار در این زمستان سخت نابود شده و حالا خنده به لب و دلشاد راهی ضیافتی بود به خوردن ماهی قزل آلا که او عاشقش بود.

حتی به او فحش دادم با کمال خونسردی تو چشمم نگاه کرد و آنچنان خندید که جا خوردم.

او با لحن خاصی پرسید: چرا من باید با تو بجنگم؟ چرا؟ بعد مضراب خنده اش شروع میشد. و میگفت تو خیلی بامزه ای. هو هو. آخر منو مرگ میدی هی هی هو هو

"چکار باید بکنم؟ چقدر طاقت بیارم؟ چقدر ازو بدم میاد. از اینکه اسمش کلاورهاوسه. چه اسم مشمئزکننده‌ای. مضحک نیست؟ کلاورهاوس. حداقل میذاشتن اسمیت یا براون یا جانز. اما کلاورهاوس. به تلفظ مسخره‌اش دقت کنید. کلاورهاوس"

"چه طور میتواند با این نام تاب بیاورد؟" من از شما می‌پرسم. حتمن پاسخ شما منفی خواهد بود من هم همینطور مخالف داشتن نامی هستم که دنیا عرصه تاخت و تاز اوست.

من حالا به خودم مباهات میکنم که انقدر ساده ام و فقط مرگ کلاور هاوس آرامم میکند.

اول این راهکار را در فکرم پروراندم و با خود گفتم: آنچنان به آنرا اجرا میکنم که به پشت سرم برنگردم و احساس شرمندگی نکنم.

من از ناسازگاری متنفرم از این ددمنشی. او حالم را بهم میزند چندش آور است تهوع آور است. کاشکی تیر میخورد خنجر میخورد تو کمرش یا چماق میزدند تو سرش. و این اسم زجر آورش "کلاورهاوس" را دیگر نمی شنیدم.

باید این کار را چنان پاکیزه و هنرمندانه انجام دهم که هیچ سو ظنی را بر نیانگیزد و هیچ بدگمانی را علیه من تحریک نکند.

برای خاتمه این عذاب باید مغزم را به کار می گرفتم. یک هفته این فکر توی سرم بازی میکرد تا آنرا تکمیل کردم و به مرحله اجرا رساندم. یک ماده سگ پشمالوی پنج ماهه خریدم و تمام وقت به تربیتش پرداختم. اگر کسی جاسوسی مرا میکرد درمی‌یافت که تمام هم‌وغم من در آموزش سگ بر تربیتش در آوردن اجسام پرتابی است. اسم سگ را بلونا گذاشتم و می‌اندختمش توی تشت آب. من چوب بازی را پرت میکردم توی آب و او نه تنها با آن چوبها ور میرفت بلکه بدون بازی کامل با آنها خارج نمیشد.

جالب این بود که بلونا بی توقف بازی میکرد و چوب بازی را با آخرین سرعت تحویل میداد.

او را تمرین میدادم که هر گاه میدوم او در حالیکه چوب به دهان دارد دنبالم کند. حیوان آرامی بود و بازیهای پیشنهادی مرا با چنان اشتیاقی رضایت بخش یاد میگرفت.

بعد از آن در یک فرصت اتفاقی من بلونا را به جان کلاورهاوس معرفی کردم.

میدانستم چکار میکنم. من از نقطه ضعف او با خبر بودم. او از یک خطای خصوصی احساس گناه میکرد.

در پیشنهاد اینکه بلونا ما ل او باشد جوابش منفی بود. من انتهای قلاده را به دستش دادم. او میگفت: "نه آخه اینجوری که نمیشه" در حالیکه نیشش تا بناگوش باز شده بود و صورت گرد نفرین شده اش مقابلم بود.

آخه چه جوری قبول کنم؟ شما که یه جورهایی از من بدتون میاد. برای من چنین خطایی قابل بخشش نیست و با خنده حرفش را تمام کرد.

و در میان غرش خنده هایش پرسید: "حالا اسمش چیه؟"

من گفتم: "بلونا"

و او با مسخرگی گفت اوه چه اسم خنده داری.

من دندانهایم را به هم می‌ساییدم و از حرص روحیه شاد او روی هم می‌فشردم. من دندان کروچه می‌کردم. و گفتم: "او میتواند خانم مناسبی برای مارس باشد. شما که بهتر میدونید"

بعد ماه روشن سیمایش به سرخی گرایید و با شعف منفجر شد که: "خوب این سگ دیگری برای من باشد. خوب بیوه مارس باشد. هوهوهه‌هه و پلقی توی صورت من زد زیر خنده. به جهنم میرفتم از شنیدن این صدای خنده بهتر بود.

صبح روز بعد من مقصد اورا می‌دانستم، دنبالش راه افتادم و همراه با جان با گذر از مرتع و صعود از کنار درختان تازه روییده به بالای کوه رفتیم. در بالاترین صخره‌ها از خلال قله دو مایل آنطرفتر گستره آمفی‌تئاتر طبیعت بر فراز تپه‌ها جایی که روخانه با دره تنگ درگیر بود دیده میشد. رودخانه در استخری گرد آمده از سنگها آرام می‌گرفت.

مکاشفه دلپذیری بود. همه چیز آن پائین زیر دستم بود. پیپم را روشن کردم.

دقایقی سپری شد تا کلاورهاوس داخل نهر شد و بلونا هم از پی‌اش دوید. آنها بسیار سرحال بودند. پارسهای کوتاه و سرزنده و صداهایی که از عمق جانش برمی‌آمد در استخر طنین می‌انداخت. او جست‌و‌خیز میکرد. سر در آب میکرد و درمی‌آورد. جان از جیب پشتی‌اش چیزی درآورد که به نظر شمع کلفتی می‌آمد ولی من میدانستم که آن یک دینامیت است. حیله جان برای صید قزل آلا انفجار با دینامیت بود. او ماهیان را با دینامت میکشت.

دینامیت را به تنگی در نواری از کتان میپیچاند و فتیله‌گذاری میکرد. بعد از روشن کردن فتیله پرت میکرد داخل آب و منفجر میشد. بلونا مثل برق و باد او را تعقیب میکرد من هم از شادی فریاد میکشیدم. کلاور سر او داد میزد ولی سودمند نبود. به طرف او سنگ و کلوخ پرت میکرد ولی سگ شنا میکرد و پس از اینکه دینامیت را در دهان گرفت به سمت ساحل تغییر جهت داد. کلاورهاوس تازه متوجه خطر شده شروع به دویدن کرد.

با پیش بینی برنامه‌ریزی‌شده من سگ به ساحل رسید و انداخت دنبال جان. واقعن با شکوه بود.

همانطور که گفتم استخر در مجاورت "آمفی تئاتر بود. موجهای نهر بالا و پایین می‌پرید و بر کرانه‌های سنگی سر می‌کوبید. در آن اطراف و حوالی در میدان صخره‌ها و سنگها کلاورهاوس و بلونا سرگرم مبارزه خود بودند. تا بحال کسی را ندیده بودم به چنین سرعتی بیهوده بدود. او می‌دوید و بلونا با حالتی نمایشی دینامیت را به دهان گرفته بود. همینکه کلاور موفق شد دینامیت را بگیرد بلونا با دماغش به زانوی او زد. ناگهان برق جرقه‌ای دیده شد و دودی از میان انفجار درآمد و انهدامی ترسناک رخ داد. سگ و کلاورهاوس که لحظاتی قبل آنجا بودند از نظر پنهان شدند و جز حفره‌ای بزرگ در زمین چیزی دیده نمیشد.

رای هیئت منصفه مرگ تصادفی در ضمن ماهیگیری قاچاق بود. این رای را قاضی مسئول بررسی علت مرگ صادر کرده بود و همین است که من برای اجرای تروتمیز و هنرمندانه این نقشه به خودم میبالم. من به زندگی کلاورهاوس پایان دادم. در این موضوع هیچ بی‌کفایتی و حس درنده‌خویی و یا اثری از شرم دیده نخواهد شد و من ایمان دارم که شما هم اقدامات بنده را تائید میفرمایید. حالا دیگر نه خنده‌ی شیطانی او شنیده میشود و نه صورت گرد گوشت‌آلوی او نمودار می‌گردد. صورتی که همیشه مرا آزار میداد. حالا روزگاری آرام دارم و شبها به خوابی عمیق فرو میروم﷼

2: چیزهای کوچک/نویسنده: ریموند کارور/ترجمه: لاله حیدرزاده

از کلّه صبح، هوا خراب بود و برف، در آب گل‌آلود آب می‌شد. رگه‌رگه‌های نور، از چارچوب بلند و کوچک پنجره‌ای که به حیاط پشتی راه داشت، کم‌رنگ‌تر به نظر می‌آمد. بیرون، هوا رو به تاریکی بود و صدای سُر خوردن ماشین‌ها به گوش می‌رسید. درون اتاق هم، رفته‌رفته تاریک‌تر می‌شد. زن، تا نزدیکی در آمد و مرد، داخل اتاق خواب، مشغول جمع کردن لباس‌ها و اسباب اثاثیه‌اش بود.

زن گفت: «خوشحالم که داری میری؟ می شنوی؟ با توام»

مرد، همچنان، مشغول جمع کردن خرت‌و‌پرت‌هایش بود. زن گفت: «حروم‌زاده! می‌شنوی دارم چی بهت می‌گم.» وشروع کرد به گریه کردن: «چه جوری می‌تونی توی صورتم نگاه کنی؟ واقعن چه جوری می‌تونی!.»

زن، به عکس بچه که روی دیوار اتاق بود، نگاهی کرد و آن را برداشت. مرد، نگاهی به او انداخت. زن، چشمهایش را که از زور گریه خیس بود پاک می‌کرد. مرد، خیره به زن، گفت: «از گذشته حرفی بزنیم؟»

زن گفت: «فقط چیزمیزاتو جمع کن و برو بیرون» مرد جوابی نداد، چمدانش را بست. کتش را پوشید و قبل از اینکه چراغها را خاموش کند، به دوروبر اتاق خواب نگاهی انداخت و رفت به اتاق نشیمن. زن، داخل راهروی آشپزخانه ایستاده بود و بچه را بغل کرده بود.

مرد گفت: «بچه رو میخوام»

«دیونه شدی؟»

«نه! من، بچه رو می‌خوام. یکیو برای جمع کردن وسایل بچه می‌فرستم.»

بچه گریه می‌کرد و زن، سر بچه را داخل پتو پیچید و آرامش کرد. مرد به سمت زن برگشت.

زن گفت: «تو رو خدا!» و یک قدم به سمت آشپزخانه رفت.

مرد گفت: «من، بچه رو میخوام.»

زن گفت: «از اینجا برو، همین، فقط برو!»

زن برگشت به سه کنجی آشپزخانه و سعی کرد هر طوری که می‌تواند بچه را محکم در بغلش نگاه دارد. اما مرد سر رسید و کنار اجاق گاز داخل آشپزخانه، درست بالای سر زن، دستهایش را حلقه کرد تا بچه را بگیرد.

مرد گفت: «بذار با بچه از این جا برم»

زن با فریاد گفت: «فقط از این جا گورتو گم کن، همین.»

بچه جیغ می‌کشید و از زور گریه، صورتش قرمز شده بود. توی این کشمکش، آنها به گلدان توی آشپزخانه برخورد کردند و تلق، گلدان گوشه آشپزخانه، کنار اجاق گاز افتاد.

مرد، زن را به سمت دیوار هل داد، و می‌خواست هر جوری که هست، بچه را از چنگ زن در بیاورد و با تمام قدرت، دستهایش را دور بچه حلقه کرده بود.

مرد، گفت: «بذار با بچه از این جا برم.»

زن گفت: «داری بچه رو اذیتش میکنی.»

مرد گفت: «نه، اذیتش نمی‌کنم.»

پنجره‌ی آشپزخانه نوری نداشت. کورسویی، فقط. مرد، با یک دست، انگشتان زن را از هم باز می‌کرد و با دست دیگر، بچه را دور بازوانش به سمت خود می‌کشید.

زن، احساس کرد انگشتانش بی روح و سست شده، و بچه دارد ول می شود.

فریاد کشید: «نه!». و هنوز هم احساس می‌کرد دستهایش سست شدهاند.

زن، بچه را، یک‌وری روی بازویش نگه داشته بود و مرد هم، یک دستی، او را به سوی خود می‌کشید. مرد، دست بردار نبود، زن، احساس می‌کرد بچه دارد از دستهایش سُر می‌خورد. با تمام قدرت خودش را عقب کشید.

و در همین گیرودار تصمیم اش را گرفت﷼

3: ساعات کاری من/نویسنده: گرولد اشپت/ترجمه از آلمانی: فاطمه عقیلی

سر در نمی‌آورم که اصلن چرا هفته‌هایی با پنجاه‌ودو تا یکشنبه باید شروع بشوند؟ البته شنبه و یکشنبه چیز دیگه‌ای هستند! هفته یعنی کار، کمبود خواب، نارضایتی و فرسودگی بعد از ساعات کار: هشت تا دوازده، دو تا شش. به علاوه اضافه کاری. تازه غروب جمعه اینها تمام می شود! تمام!

امّا صبح دوشنبه! کاش می‌توانستم از صبح دوشنبه بگذرم. دوشنبه، تعطیل! کاش پولدار بودم و حتی سه شنبه را هم تعطیل می‌کردم. با این حساب، جان اف کندی، اولین آدم فوق العاده خسته‌ای بود که می‌بایست بگه که من ناراضی هستم، ولی مسئله اینه که جی.اف.کی فقیر نبود. سورنسن _معاونش_ همیشه در مورد میلیونها پول صحبت می‌کرد.

ساعت نه صبح، خواب‌آلود، چشمها هنوز کاملن باز نشده، توی اداره‌ای که باید نمودار آماری تازه‌ای ارائه بشود. اینطوری:_ "شیب رو آدم نمی‌تونه در مقابل خط افقی بذاره..". آدم نمی‌تونه؟ بسیار خوب! اینکار رو نمی‌کنیم:_ "آمار...". من می‌گویم: "آمار مثل گذشته. خطوط افقی و خطوط شیبدار با هم جور در نمی‌آن"

کارمند جدید اداره هنوز خام است. اون نمیتونه بفهمه که اگر رئیس من... اون خیلی سخت از این چیزها سر درمی‌آورد. اما کم کم می‌فهمد.یا شاید هم نفهمد. و شاید از اینجا برود. بفرمایید قربان! قرار است برود.

کار دیگری هم ما می‌توانیم بکنیم. تمام!تمامش کنیم.

معلم سابق من توی دانشگاه درس خوانده بود، احتمالن توی سوئیس، در دانشگاه رورشاخر. خیلی باعجله و پرتلاش درس نخوند، ولی به هرحال همه‌چیز رو به پیشرفت بود. او درسش را تمام کرد و مدرک دکترایش را هم گرفت.:- "بدین وسیله گواهی می‌شود که ..." و پشت بندش فشردن دستها و:- "تبریک....تبریک..."

از اول او درس می‌داد. ریز نقش بود و عصبی. و انگشتانش حساس بودند وخیلی پرتحرک.

او با خجالت میگفت که استعداد موسیقی دارد و این برایش یک اعتراف وحشتناک بود. او از این حرفش شرمنده شده بود و خودش را سرزنش می‌کرد. مقصر یک لیوان کوچیک شراب بود!

ناظم مدرسه او را سرزنش می‌کرد که در کلاسش اغلب آواز می‌خواند و خیلی چیزهای دیگر هم می‌گفت. از مدرسه در میرفت. همه آگهی‌ها و تبلیغ‌هایی که شکل و چاپ هیجان انگیزی داشتند، را توی همه روزنامه‌ها می‌خواند، ساعتها وقت می‌گذاشت ولی چیزی عایدش نمی‌شد. یک سال، دو سال گذشت ولی دیگر ادامه نداد، در واقع اینکار را متوقف کرد، چون دیگر نواختن پیانوی کهنه‌اش با – شاسی‌های سفید عاجی- را دنبال کرد، او این پیانو را توسعه داد، برای یک صدای انسانی پیانو را گسترش داد. دقیقن برای صدای من!

او معلم من شده بود. لاغر ومضطرب. با گردن باریک و ولع شدید. لبهایش بی‌اراده تکان می خورد.

شروق با تکنیک تنفس. قفسه سینه آزاد، حنجره آرام، هیچ گرفتگی نباشه! آرام،آزاد... من اینکار را می‌کردم: "آااهااهااااا"

آرام، راحت و بدون انقباض. معلم من می‌گفت:- "از ماده خام صدای شما من می‌تونم یک قهرمان تنور بسازم" راضی بود. ماده خام صدای من اما عمیق‌تر و بم‌تر شد، تقریبن به طرز غیرانسانی بم.

:ـ "آها! می‌بینم که داره باریتون می‌شه! شاید هم باس باریتون!"

:ـ "از صدای شما ما یک اشتاینکوهل باس فوق‌العاده می‌سازیم. بله! حتمن! حتمن!باس! همینه!" او فریاد می‌زد. او کاملن به صدای من ایمان داشت، من در توفان می‌توانستم در مقابل یک کشتی بخار، در مقابل باد بخونم. تکنیک تنفس! کاملن رها! آرام و بدون هیچ انقباضی زیر آن بارانی!

آن موقع کمبود معلم داشتیم. یک بازرس آمد به مدرسه ما و سعی کرد معلم ما را قانع کند به قبول یک درآمد ثابت. به او پیشنهاد وقت آزاد، آزادی عمل و ساعات کاری بدون استرس داد. ولی او همه را رد کرد.

هنوز ولع شدیدی داشت. بد به نظر می‌رسید، زار و نزار و بینوا!

مدت کوتاهی بعد از آن، من برای اولین بار جلوی جمع آواز خواندم. نوامبر که بیاید شش سال از آن زمان می‌گذرد. آن وقت گفت:- "هنرجوی نمونه من!"بی‌قرار بود. چشمهایش مطمئن نبود. اما می‌دیدم که اوضاع داشت بهتر از پنج یا شش هفته قبل پیش می‌رفت. من و قطعه ساعت لووس در میانه موفقیت بودیم. پاپ و بیتل و... سلیقه جوانان را خراب کرده بود. اما بالاخره تشویق شد. من معلمم را تشویق کردم و او به جمعیت تعظیم کرد. لرزان و مضطرب. هفته بعد او را در اتاقش به دار آویخته پیدا کردند. با خودم خیلی فکر کردم. کلید و نکته اصلی ماجرا باید دانسته شود. وقتی برش داشتند، بدنش سرد شده بود. دکتر گفت:ـ "دمای اتاق معمولی و 12 ساعت از مرگ گذشته." پاهایش در بیست سانتمیتری زمین آویزان بود، بالای یک سوراخی در کف اتاق. از جورابش قطره‌ها می‌چکیدند، یک قطره چپ، یک قطره راست. تقریبن هر چهل ثانیه. سمت چپ سریعتر می‌چکید.

دلیل مرگ: خودکشی با طناب مستعملی مه در تورهای کوهستانی استفاده شده است. امضاء پای گواهی مرگ: دکتر هوگنتوبلر

هیچ خویشاوندی نداشت. چیزی برای به ارث بردن هم نبود. خبری از کسی نشد. چند تا صورتحساب کوچک برای پرداخت. دو تا پیراهن برای شست‌وشو و اطو و تعمیر، شد نود و شش تا فقط پول خورد. قبض آب هشت تا. با سه تا قبض آخری همه با هم سی‌وپنج فرانک و هفتاد. من دو تا از کتابها را برداشتم. متأسفانه فقط تصاویر سیاه و سفید و یک سری طراحی‌های کلی.

هیچ پولی آنجا نبود. در واقع هیچی نبود. سرایدار چند تا تیکه مبلمان قدیمی را برداشت و یک دوره گرد حقه باز هم لباسهای کمی را که داشت به علاوه یک مجموعه از اتودهایش برداشت. خیلی سریع اتاق تمیز و مرتب شد. دو روز بعد مستأجر جدید آمد. یک آدم چاقتر و بزرگتر بدون کلاویه. من ماده خام صدایم را بلعیدم.

در آغاز، حرفهای آهسته و ملایم، ولی کم کم صحبتهای نه چندان ملایم را می‌شنیدم:ـ "او صداشو از دست داد...از وقتی اون معلم دیوونه ..."

من این پچ‌پچ‌ها را می‌شنیدم و همه شایعه‌ها را. من دیگر معلم بهتری پیدا نکردم، البته اگر می‌خواستم، می‌توانستم. ولی همانطور که گفتم من صدایم را بلعیده بودم. شغل خوبی پیدا کردم. بد نیست. در یک اداره آمار کار می‌کنم. شاید دیگر هیچ وقت در جمع نخوانم. به ندرت می‌خوانم. حداکثر پنهانی... گاهی اگر رادیو یک قطعه خوب از یک کر مردانه پخش کند همراه با آن سوت می‌زنم، خودبه‌خود می‌آید!

قبرش؟ جایی در کنار دیوار بیرونی قبرستان، شاید هم زیر یک سرو که در باد زوزه می‌کشد. ناله می‌کند. متأسفانه نتوانستم آن موقع با او باشم. من دنبال کار بودم و هنوز در شوک بعد از اولین اجرایم. بیشتر از آنچه که فکرش را می‌کردم.

از سه شنبه بهتر می‌شود. از سه شنبه غروب فقط سه روز دیگر باقی می‌ماند. پنج روز در هفته داریم. هشت تا دوازده. چهارده تا هیجده. کار زیاد. وقتی برای تکنیکهای تنفسی نداریم. هیچ چیزی برای دوشنبه، تعطیلی باقی نمانده! فقط عصبانیت و انقباض و در عین حال وقت آزاد هم نیست. خیلی کم می‌توانی به حال خودت باشی و اما تعطیلات، چهارهفته در سال. هیچ جهش بزرگی نیست. اما دو سال قبل ریمینی.واین تابستان سنت مالو و زمستان هم که کمی اسکی و در در شنبه‌های زیبا کمی ماشین‌شستن و چمن‌زدن. یکی دو تا آبجو، عصرها تلویزیون...

خوشبختانه اینها هستند!﷼

-----------

نویسنده معاصرمتولد 1933 در سوئیس:Gerold Späth ,1966

ریمینی،شهری در ایتالیا،,Rimini

سنت مالو,St.Maloشهری در فرانسه.

Die Uhr ,Loewes,اثری از کارل لووس آهنگساز آلمانی

Rorschach,شهری در سوئیس

باریتون و باس باریتون و اشتاینکوهل باریتون و تنور طبقه‌بندی صداهای مردانه در اپرا هستند که به ترتیب به معنای صدای وسط، بم وسط، خیلی بم و بلندمی‌باشند.

این داستان از کتاب زیر انتخاب شده است.داستان به زبان آلمانی می باشد.و ترجمه از متن آلمانی انجام شده است.

نام کتاب:Deutsche Kurzprosa der Gegenwart(نثر معاصر آلمانی)

نام نویسنده:Gerold Späth،

نویسنده سوئیسی ودر قید حیات

.........

فهرست آثار شماره یک
بهمن ۹۰

داستان کوتاه: مرد کارهای نیمه تمام
داستان بلند: کافه پاریس

شعر 1: پنجه
شعر 2: بیایید از اول مرور کنیم
شعر 3: آبستن دوران
شعر 4: چشمهایت بنفش
شعر 5: سایه ی زنی در من

داستان ترجمه 1: صورتی مثل قرص ماه
داستان ترجمه 2: چیزهای کوچک
داستان ترجمه 3: ساعات کاری من

شعر ترجمه 1: خداحافظ
شعر ترجمه 2: زنان گمشده
شعر ترجمه 3: گمشده
شعر ترجمه 4: ماه بدر و فریدا

نقد 1: نقدی بر مجموعه داستان "دو تا نقطه"
نقد 2: گذر از سکانس های ممنوع
نقد 3: تولیدی ادبی و ساختمند در داستان پارسی

گزارش: هم‌پالکی‌های جویس و تعطیلی کتابناک

شعر

cofedastan — Fri, 20 Jan 2012 21:34:00 GMT

1: پنجه/شاعر: معصومه میرابوطالبی

پنجه‌هایت را در چه فرو کرده‌ای

ترس از کدامین سوراخ می‌گریزد

فریادهایت هنوز مانده

بالای سر جنازه من

ترس من همینجاست

پنجه‌ات را بیشتر فرو کن

یک شعر دیگر

قرنها

سالها می‌گذرد

و تازیانه‌ها هنوز در هوا معلقند

مگر آخرین سنگ هرم گذاشته نشده است؟

2: بیایید از اول مرور کنیم/شاعر: مریم حبیبی

بیایید از اول مرور کنیم

از دویدن زنی در دالانی تاریک

از پیرمردی ناتوان که بوی ادرار می‌داد.

از آلبرت، سگ همسایه

که مدام شکنجه می‌شد.

از خیابان پور سینا

که تنهایی مرا بغض می‌کرد.

خدا گواه است، من نمی‌خواستم قوانین کلاسیک را بشکنم.

اما خودتان که دیدید.

آغاز غم انگیزی داشت

لاشه آلبرت کنار خیابان بو گرفته بود

و زن هر چه می‌دوید

به انتهای دالان نمی‌رسید.

مجبور شدم

میانه‌ام را با همه بهم بزنم

و گورم را شبانه گم کنم.

همان گوری که هیچ مرده‌ای در آن نخوابیده.

به جان عزیزتان

شک اگر نکنید باخته‌اید

نه آسمانی خواهد بود

نه پایانی.

بیایید از اول مرور کنیم.

3: آبستن دوران/شاعر: نیلوفر انسان

هر روز که هم آغوش دلواپسی باشی و هم‌بستر اندوه،

آبستنِ غم هم می‌شوی!

غم خودش بزرگ می‌شود و قد می‌کشد

بی هیچ خَرجی!

هر روز اگر یک جایش بلنگد،

-این زندگی دست‌و‌پاشکسته را می‌گویم-

غم هوایش را دارد،

حواله‌اش بدهی به آن،

خودش راست‌وریس می‌کند همه چیز را و

یادت می‌آورد که همیشه یک چیزی کم است،

کمبود چشمه‌ی شوری می‌شود که

از چشم‌هایت به بیرون میجوشد،

بلعیدی‌اش؟

حالا غم سِقط شد،

اما،

فردا باز هم آبستنت می‌کند،

این زندگی بی پیر را می‌گویم!

4: چشمهایت بنفش/شاعر: لادن جمالی

چشم‌هایت به بنفشم نمی‌خورند

هر چه بیشتر می‌تراشم این مداد رنگی را هم

و حفره‌های پنجره هي بور می‌شود

یال ِ اسبم در دست و شلاق ِ من بر چقدر ِ درد

انگشتانم چرق‌چرق می‌شکند خوابی که فردا را ندیده بودم

برو

پشت سرت را همین شعر می‌بوسد

این بادها هم دیگر حوصله‌ی بردنشان به سر

دوری

از من دور و حفره‌های پنجره هی بور می‌شود

بور می‌شود دلم را که دوره می‌کنی

مرورت که می‌کنم حتی بعد

بعدهاتر حتی که غلط‌های دیکته‌ام می‌شوی گرچه تقلب هم

دوری وقتی که دلم را دور می‌زنی و شلاق ِ من بر چقدر درد

من اما سقم از تو

آن قدر كه سر و تهم را بزنی باز

از در پرت کنی از پنجره هم بور

حفره‌های پنجره بورتر می‌شود

می‌نويسم‌ات:

اخم نکن آقا

لبخند

از همین دورهای پرفاصله خنده‌ات را می‌بوسم

موهایم را می‌زنم پشت گوشم

یال اسبم هنوز در دست و شلاق ِ من بر همین شعر

نمی‌پرم از خواب این بار اگر ببینمت

5: سایه‌ی زنی در من/شاعر: پروانه حسین زاده

زنی در درونم نفس می‌کشد

موهایش بوی شامپوهای ضد شوره نمی‌دهد

عطر یاس‌های باغ همسایه می‌بارد از تنش

صورتش را بی‌حوصله آرایش می‌کند

می‌ترسد از نبض کویر

در من زنی می‌روید

به اندازه‌ی سرمه‌های نکشیده بر چشمهایم

آن زن

غریبه‌ای است که قلبم را اسیر کرده

می‌گوید تو با ارزشی

تا می‌آیم حرف زنم

فریاد می‌کند

لج باز است اما پر از حس شکفتن

یک زن در من نفس می‌کشد

پر است از دلیری گرد آفرید

رودابه می‌شود گاهی

و من در معماری شهر رویاهایش گیج خواهم شد

.........

فهرست آثار شماره یک
بهمن ۹۰

داستان کوتاه: مرد کارهای نیمه تمام
داستان بلند: کافه پاریس

شعر 1: پنجه
شعر 2: بیایید از اول مرور کنیم
شعر 3: آبستن دوران
شعر 4: چشمهایت بنفش
شعر 5: سایه ی زنی در من

داستان ترجمه 1: صورتی مثل قرص ماه
داستان ترجمه 2: چیزهای کوچک
داستان ترجمه 3: ساعات کاری من

شعر ترجمه 1: خداحافظ
شعر ترجمه 2: زنان گمشده
شعر ترجمه 3: گمشده
شعر ترجمه 4: ماه بدر و فریدا

نقد 1: نقدی بر مجموعه داستان "دو تا نقطه"
نقد 2: گذر از سکانس های ممنوع
نقد 3: تولیدی ادبی و ساختمند در داستان پارسی

گزارش: هم‌پالکی‌های جویس و تعطیلی کتابناک

داستان بلند

cofedastan — Fri, 20 Jan 2012 14:06:00 GMT

«آبتین غلامپور متولدِ تهران، 1372 است و "کافه پاریس" اولین کارِ بلند اوست که در تب و تابِ دورانِ کنکور نوشته شده است. سرش بیشتر دنبالِ گروه هایِ راک است و موسیقی تا نوشتن‌هایِِ ادبی و درس خواندن. در دانشگاهِ شهید بهشتی ریاضیاتِ محض می‌خواند و سخت به سارتر و هدایت علاقه‌مند است. تنبک و پیانو و باس می‌نوازد و در چند گروهِ موسیقی دستی دارد. تا کنون دو داستان نوشته است که به خاطر کسبِ مقامِ چهارمِ "کافه پاریس" در مرحله‌ی انتخابی خوارزمی در کشور، از او تقدیر شد. کارِ نوشتن هم از بلاگی به نام "یک اسکنرِ تاریک نگر" شروع کرد.»

(عکس متعلق به نویسنده است.)

داستان بلند "کافه پاریس" را در ادامه با هم می‌خوانیم:

...» سزاوار این نبودم که این گونه مجازات شوم. در کنجِ این تاریک‌خانه آن‌ها هرلحظه به من نزدیک‌تر می‌شوند. انگار ابزاری در دستانشان خودنمایی می‌کند. ابزاری که می‌خواهند با آن روحِ مرا بیرون بکشند و به آن دستور دهند: "شکنجه شو". مانندِ مردمی که آن بیرون نقاب بر صورتشان است و خنجر در دستانشان می‌درخشد...
شاید آن‌ها بودند که می‌خواستند مرا به اینروز بیندازند. شاید این طرحِ شوم تنها برای بیماری چون من ریخته شده بود. آنها در گوشم فریادِ درمان می‌زدند و روحِ مرا هرزه می‌خواندند... روحی که طفلِ حاصل از تجاوزِ خودشان است...
و من در گوشه‌ی این اتاق، تنها تا سر رسیدنشان فرصت دارم تا خودم را تشخیص بدهم... «

1
خستگی شدیدی در بدنِ خود احساس می‌کنم. در یکی از کافه‌های نزدیکِ ایفل نشسته‌ام و فنجانی قهوه‌ی فرانسوی می‌نوشم. همه‌چیز آرام، گرم و راحت به نظر می‌رسد. شهر زنده است. نفس می‌کشد. نفسش بوی سیگار می‌دهد. بوی گند فاحشه خانه‌ها... بوی شهوت... بوی نفرت... بوی گنداب‌ها و فاضلاب‌ها.
اما خسته‌تر از آن بودم که بتوانم بنویسم. انگار سالهاست، گوشت زنهایی را که مثل خوک در آن‌ها فرورفته‌بودم به دوش می‌کشیدم. کافه را مه گرفته است، مه غلیظی از دود، از خستگی. روی صندلی‌های چوبیش جوانک‌ها عشق‌بازی می‌کنند، سیگاری می‌کشند، بوسه‌ای می‌زنند. با هر ظاهر و سر و وضعی می‌توان کسی را یافت، انگار که نمایندگانی از همه‌ی ملل و فرهنگ‌ها اینجا جمع شده‌اند و به پایکوبی و شراب‌نوشی سرگرمند.
من در گوشه‌ای دنج لم داده‌ام و به گذرِ عیش می‌نگرم. باید جالب به نظر بیاید. ارکسترِ موسیقیِ جاز آرام شروع به نواختن می‌کند و زنی با لباسی سرخ و چسبان، بر صحنه آوازی غمناک می‌خواند و به تناسب با آن اندامِ لطیفش را بر سِنِ بی پایانِ کافه می‌رقصاند.
آرام‌آرام فنجانِ قهوه‌ی فرانسویم جایِ خود را به گیلاسی از شراب توکایِ 1960 می‌دهد و من در گوشه‌ی دنج ِکافه به صحنه‌ی عشق‌بازی ویلون سل و پیانو و رقصِ صدای زن بر موجی از موسیقیِ دلپذیر گوش می‌دهم.
گیلاس‌ها می‌آیند و می‌روند. شب‌های آخر هفته و الواتیِ بی‌مرزِ من انگار تمامی ندارند. مستی و هشیاریم را بیش از این نمی‌توانم تشخیص بدهم. تنها تصاویری تیره و مبهم از تکان خوردنِ محیطِ اطراف، در جلوی چشمانم مانند جریانی نامفهوم در حرکت است.
تصویرِ ذهنیم بیشتر شبیهِ دستگاهِ موزیکالِ خواهرم بود. پدرمان را برای جشن تولد پنج سالگیش خرید. آنروز چقدر دلم میخواست که من هم میتوانستم دختر باشم. حتی برای یک روز تولد...
مردی خوش قیافه با کت و شلوار و پاپیون، دستِ دخترکی زیبا با لباسی آبی را گرفته است و در صحنه‌هایی تکراری با یکدیگر می‌رقصند و موسیقی‌ای از داستانِ عشق در میانشان جریان دارد. در نگاه‌هایشان،در نفس‌هایشان. و این قصه‌ی تکراری سالها و قرن‌هاست که نقل می‌شود. از مادری به فرزندی و ازفرزندی به فرزند دیگر... اما در این داستان‌ها اثری از لکه‌ی خون نمی‌توان یافت.
در این حین به خودم می‌آیم. به ساعتِ کهنه‌ایکه آخرین یادگارِ پدرم بود نگاهی می‌اندازم. ساعت مدت‌هاست که از نیمه‌ی شب گذشته است.
دخترکِ پیش‌خدمت فرانسوی جلو می‌آید و مرا صدا می‌کند: ”موسیو...موسیو"
لحظه‌ای به چشمانش خیره می‌شوم. امواجِ صدایش در مغزم پرسه می‌زنند. موسیقیِ خاصی داشتند.مرا به یادِ سمفونی‌ای معروف می‌انداختند. دوباره با آن صدایِ موسیقیاییِ عجیبش گفت:
« monsieur Bonne nuit ...Vous avez éclairé visage familier ...Avez-vous jamais venu dans ce café? Samedi soir, nous sommes ouverts tardée ce que vous voulez... »
خیره مانده بودم. درست شبیه انسانهایی که مدت‌هاست از شهر و زندگی مدرن به دور افتاده‌اند و زبان و صحبت کردن را از یاد برده‌اند. احساس غریبی داشتم.
خلوت و خلسه‌ام شکسته شده بود. انگار که بچه‌ای را از پستانِ مادر در اوج گرسنگی گرفته باشند یا بدن محتاجی را از جفتی. مثل این که ارتباط زنده‌ای با دنیایش برایِ چند لحظه قطع شود. برای مدتی که بسیار طولانی به نظرم آمد تصویرِ مبهمِ دخترک در جلوی چشمانم نقش بست. نمی‌دانم چقدر به طول انجامید. یک ساعت، یک روز، یک سال، درست به خاطر نمی‌آورم. تنها چیزی که در ذهنم غوطه می‌خورد؛ نگاهِ عمیق و پر رمز و رازِ دخترک بود که انگار می‌خواست چیزی بگوید...
در این افکار و توهمات غرق شده بودم که ناگهان غرش آسمان مرا به کافه برگرداند. پیرمردی مو حنایی را در مقابلِ خود دیدم که چشمانِ سبز رنگی داشت و برقِ صاعقه نیمی از صورتش را روشن می‌کرد. با صدایی که مثل کشیدن ناخن روی تخته سیاه روح را می‌سایید گفت:
"موسیو... آدم‌هایی که زیاد توکا می‌خورن نمیتونن بیشتر از نیمه شب تو این کافه بمونن... به نظر می‌رسه شما فرانسوی نیستین... بهتره سریع‌تر از اینجا برین! "
متوجه نمی‌شدم. اما من شب‌های زیادی را اینجا گذرانده‌ام. گاهی آن قدر توکا خورده‌ام که تمامش را بر پارکتِ کافه بالا آورده‌ام. چطور ممکن است کسی مرا از جای دنج و راحتم و به این طرز بی‌ادبانه بیرون کند. حتما دلیل خاصی داشته است. شاید هم این مردکِ موحنایی از روی چشم زخم و این خزعبلات می‌خواهد مرا بیرون کند. اصلن به او چه مربوط است. آن قدر می‌نشینم تا درد کمر جانم را بگیرد.
معلوم بود که پیرمردِ مو حنایی با هیئتِ نفرت انگیزش میخواست شرِ مرا زودتر از سرش خلاص کند. مگر او با دیگران چه تفاوتی داشت. از جنس همان غباری بود که هر روز روی موهایم می‌نشینند. برگه‌ای در دست داشت که در آن اعداد و ارقامی با هم مشغول جنگ بودند. مثل این که چوب خطِ ولنگاری‌ها پر شده بود.
کافه آرام آرام خالی میشد.خالی و کم سو. سازهایِ ارکسترِ جاز، بدون نوازنده‌هایشان شبیهِ مجسمه‌ی پیرمردانی بودند که انگار قرنهاست انتظارِ انهدامِ نسلِ بشر را می‌کشند. اما هنوز دختران و پسرانِ جوانی پیدا می‌شدند که در گوشه و کنارِ کافه سرگرم نوشیدنِ توکا بودند، در عشق یکدیگر غوطه ورمیشدند. میخواستند آن را در مغزِ من بکوبند.
لحظه‌ای چشمم به دخترکِ پیش خدمت افتاد. وارد آشپزخانه‌ی کافه شد. چشمانم به تماشایِ مسیرش قفل شده بود. اما بی‌فایده بود. دخترک در یک چشم به‌همزدن در آشپزخانه‌ی شلوغ فرو رفت.
می‌خواستم از جا بلند شوم و به دنبالِ دخترک بروم. پیرمردِ موحنایی هنوز منتظر بود تاپولِ صورت حسابم را بگیرد و مرا از کافه بیرون بیندازد. نه من این اخلاقِ تندِ فرانسوی را تا صبح در بغلم می‌گیرم. کسی نمی‌تواند مرا از جایم بلند کند. از این گذشته دخترک منتظرم بود باید دنبالش می‌رفتم... پیرمردِ موحنایی جلوی من سبز شد. تلاش کردم او را از مسیرم کنار بزنم. اما هنوز قوت در بازوهایش می‌جوشید. شاید هم من بیش از حد زارونزار شده بودم. مردک چشم سبز دستانم را گرفت؛ اسکناسی از جیبم بیرون کشید و مرا از کافه بیرون کرد. هه...یاد روز تولدم افتادم. هدیه تولدم را یک توپ بیسبال دادند. به یادبودِ پرتاب به زندگی‌ای که در خیابان‌هایش ولگردی کنم و چوبش را بخورم و به هر کجا و ناکجایی پرتاب شوم.
رگبارِ شدیدی گرفته بود. سریعن زیر سقفی لای ابرهایی که داشتند می‌گریستند پناه گرفتم. در خیابانی که ماه هم خود را از باران پوشانده بود،کلاهِ لبه‌دارِ خود را برسرگذاشتم،سیگاری آتش زدم و راه افتادم. هنوز تا صبح وقتِ زیادی مانده بود...

2
زیر باران بودم. تنها و بدونِ هیچ سقف و پناهی. با چشمهایی شسته و قلبی رُفته. حتی ایفل هم قدم‌های خسته و بی‌رمقی را که از سنگفرشِ خیس و بی‌روحِ خیابان برداشته میشد؛ احساس میکرد. و نفس‌هایی که برای تحمل این انزوایِ عمیق به سیگار محتاج بود؛ روی سنگفرش‌ها به شماره می‌افتاد. به شمارِ سیگارهایی که پی‌درپی می‌آمدند و می‌رفتند. سینه‌های خشکیده ام را به خس خس می انداختند.سینه هایی که آنقدر سیگار کشیده بودند که دیگر سیگار بود که داشت ذره‌ذره‌اشان را خاکستر می‌کرد.
همانطور که در زیر باران و در کوچه‌های خلوت به دنبالِ سرنوشت محتوم به ناکجاآبادِ خود بودم و بر جریانِ سنگفرشیِ خیابان حمل می‌شدم؛ در تاریکی غلیظ چشمم به اشیایی افتاد که انگار جان در بدنشان جریان داشت. شاید در آن لحظات بر اثر تلالوِ قطراتِ بارانِ آن شب سیاه این تصور را داشتم و یا به دلیلِ غلظتِ شدیدِ تاریکی، ذهنم شروع به توهم‌زایی کرده بود. نمی‌دانم. هر چه بود به نظر می‌رسید که چیزهایی به جثه‌ی انسان‌های بالغ در یکدیگر می‌لولند. مانندِ دو زالوی غول پیکر که شیره‌ی وجودیِ یکدیگر را می‌مکند.
دنبال این بودم که از سایه‌ها چیزی دستگیرم شود. نگاهی به آسمان انداختم تا شاید پاسخی به انتظار بیهوده‌ام برای به سر آمدن این شبِ بی پایان بدهم؛ اماشب هنوز ادامه داشت و زیاد وقت مانده بود تا آفتابی بر تاریکیش بتابد. باران هم انگار آخرهای عمرش بود. به سمت سایه‌های مبهم رفتم. به آنها نزدیک شدم. صحنه‌ای که با آن مواجه شدم عجیب بود... عجیب و وهم برانگیز. تصویری که مانند رویایی در ذهنم تصورش می‌کردم. هر زمان که از خواب می‌پریدم و هر لحظه که به ادامه و پایانِ زندگیِ مایوسانه‌ام می‌اندیشیدم. معشوقگانی که در آغوشِ عشقِ یکدیگر به عشق‌بازی‌های اساطیری می‌پرداختند و عمقِ تکاملی را که دو موجود می‌توانستند برای یکدیگر رقم بزنند نقاشی می‌کردند. برای لحظه‌ای طولانی آهی کشیدم. آهی از اعماقِ وجودم. برای خیلی چیزها. برایِ تمام لحظاتِ از دست رفته‌ام و برای تمام روزهایِ خوشی که در برابرشان ایستادم و تمامِ خاطراتی که با اندیشیدن به آنها تنها چیزی که برایم باقی می‌ماند چشمانِ خیسی است که به ماهِ در آسمان خیره میشوند. آآه...اینها برای دیگران چه اهمیتی دارد؟
به قولِ سیگارفروشی که جلویِ کوچه ما بساط پهن میکرد: "این نیز بگذرد..." پدرم مرا میفرستاد که برایش سیگار بخرم. خانه‌ی مادر حومه بود. فروشگاهی در اطرافش به چشم نمی‌خورد. گاهی با خود فکر میکردم که اصلن دلیلِ سیگاری شدنِ پدرم این مردک است. آخرین باری که از او سیگار خریدم پول خرد نداشت. یک سیگار به من داد و گفت این را برای روزِ مبادا نگه دار. یادم می‌آید آن روز که اولین دوست دخترم مرا رها کرد آن را امتحان کردم. شنیده بودم آدم‌هایِ شکست‌خورده در نااُمیدی‌هایشان سیگار می‌کشند. اوایل سینه‌ام می‌سوخت. این اواخر هم همین‌طور است.
تصمیم گرفتم به راهِ خود ادامه دهم و از تخیلات و توهماتِ احمقانه‌ام فاصله بگیرم. اما این ریسمان پیوندی ناگسستنی با ذهنِ من بسته بود. وقتی داشتم از کنارشان عبور می‌کردم آنها متوجهِ رهگذرِ ناآشنایِ خیابان خلوت شدند و دخترک با حالتی بهت زده در چشمانِ من نگاهی انداخت و باعث شد تا سر جایم میخکوب شوم. میخکوبِ چشمانی روشن و زیبا که انگار نوعی التماس در آنها موج میزد. مثل این که از من کمکی بخواهد یا مرا بشناسد. در آن لحظه تصویر خود را در چشمانِ نورانی و درشتِ دخترک دیدم. مانند الماس، تاریکیِ مرا روشن میساخت. آشنا بود اما خوب نفهمیدم. مثل اینکه حافظه‌ام قابلیت هر نوع استفاده‌ای را از دست داده بود. شاید هم به خاطرِ نوشیدن بیش از حدِ توکا بود. شاید هم این اواخر زیادی پیر شده بودم. یادم می‌آید ساعت‌ها در آینه‌ی دستشویی به چهره‌ام خیره می‌ماندم. موهایِ سپید اندیشه‌ام را شانه می‌زدم. جوانه‌های پیری در چهره‌ام محسوس بود. هر چه بیشتر نگاه میکردم؛ زبانِ حقایقِ تلخ تری درچهره‌ام باز میشد. آآآه...به چشمانم که نگاه می کردم؛ انگار سال ها بود که مرده ام.
برای لحظاتی احساسِ شعف و سرمستیِ معنوی‌ای به من دست داد. می‌خواستم به سمتِ دخترک بروم و او را به آغوش بکشم و عجزی را که از او بر من سنگینی میکرد در مقابلش زار بزنم. اما... آنجا من و او وجود منحصربه‌فرد خیابانِ خلوت و شبِ تاریکِ پاییزی نبودیم...

3
پسرکِ جوان در کناری حالتِ عجیبی به خود گرفته بود. خوب متوجهِ چهره‌اش نمی‌شدم اما از نفس هایِ تند و خشنش، خشمش قابلِ تشخیص بود. من که در سیر در دنیایی که به تازگی در وجودم زندگی یافته بود غرق بودم و تسلطی بر محیطِ اطرافم نداشتم؛ لحظه‌ای احساس کردم که چشمانی از درونِ تاریکی به طورِ تحقیرآمیزی به من زل زده‌اند. چشمانی که در من حالتی وهمناک پدید می‌آوردند. خلسه‌ای که همه‌ی علائمِ حیاتیِ بدنم را متوقف می‌کرد. سعی کردم تا نگاهم را بر آن چشمانِ بی‌روح و گداخته که منشا نامعلومی داشتند متمرکز کنم. اما این سعیِ واهی باعث شد تا به شدتِ این توهم اضافه شود و آنرا به چیزی بدل کند که کنترلِ آن خارج از توانِ هر موجود و ماورای موجودی بود.
من مثل پلنگی که دیوانه‌وار به اسارت عشقِ ماه در آمده باشد؛ می‌دویدم. اما در آخر صخره تنها پرتگاهی سنگدل بود که انتظار بلعیدنِ مرا می‌کشید. این را از شهوتِ مواج در چشمانِ نارنجی رنگِ موجودِ شیطانی فهمیدم. شهوتی وحشیانه برای به جهنم فرستادنِ من. با هر بار نگاه که به چشمانش می‌انداختم حالتِ عمیقِ تهوع در من تقویت میشد. داشتم هر آنچه که در وجودِ من کاشته شده بود بالا می‌آوردم.
درست مانند سگانی که گلوله‌ی اسلحه‌ی سردِ شکاری بر پهلویشان خورده باشد؛ به زمین افتادم و له‌له‌زنان خود را روی زمین می‌کشیدم و به فاجعه‌ی دور شدنِ عشقی افلاطونی که انگار در ناخودآگاهِ من شکل گرفته بود می‌نگریستم. دنیا داشت در چشمانم رنگ می‌باخت. سپیدی عجیبی در من رخنه کرده بود. حس می‌کردم شمشیری از نوری خیره کننده در تاریکیِ وجودم فرو میرود.
برای لحظاتی دخترک را نزدیک احساس کردم. در میان آن نورها انگار می‌خواست به سمتِ من بازگردد و دستانش را به سوی من دراز کند. اما به نظر می‌رسید که نیرویی قدرتمندتر داشت جدایی ما را رقم میزد.
من غوطه می‌خوردم. در خود و نوری که مرا فراگرفته بود غوطه می‌خوردم و زمین را چنگ میزدم و در اقیانوسی که هزاران سالِ نوری با او فاصله داشت غوطه می‌خوردم. می‌خواستم تکاپوی خود را برای رسیدن به او به کمال برسانم. اما تکاپوی من تنها به هیچ ختم میشد. هیچی که دیگر نیرویی در درونِ من باقی نمی‌گذاشت و مرا تا آخرالزمان در آن خیابانِ خلوت دفن میکرد. لاشه ای مدفون در غبارِ خیابان‌هایی که تنها میتوان رد پایِ نسیمِ پاییزی را روی آن یافت.
چشمانم آرام‌آرام خاموش شدند... و من...خسته تر از آن بودم که حتی بخواهم چشمانم را باز نگاه دارم.

"در دنیای جدیدی که بیدار شده بودم همه چیز تا حدّ زیادی برایم نزدیک و ملموس بود. نزدیک‌تر از آنچه که در توهماتم موج میخورد. از رختخوابِ به‌هم‌ریخته و سردِم برخاستم و این طور نوشتم:"
4
هنگامی که از آن خلسه بیرون آمدم دیگر در آن خیابانِ خلوت و روی سنگفرشِ خیس دست و پا نمیزدم. آسمان هنوز بیدار نشده بود. روی صندلی زهواردررفته و خاک‌آلودی، در شهربازی‌ای متروک ولو شده بودم. یادم نمی‌آمد چگونه، اما هنوز تصورِ صحنه‌هایِ ترسناکی که شاهدش بودم مو بر بدنم راست می‌کرد. چشمانی خشمگین و گداخته، له‌له‌زدن‌هایم در برابر آن دخترکِ عجیب... همه‌ی این وقایع همچون جهنمی هولناک در برابرِ چشمانم عبور می‌کرد و مرا به فکر وامی‌داشت. انگار قرار بود که نشانِ شومشان تا ابدیت بر پیشانیِ من داغ زده شود.
چهره شهربازی آشنا بود. یادم می‌آید بچه‌تر که بودم با پدرم زیاد شهرِ بازی می‌رفتم. آن موقع‌ها برایم اوج شادی این بود که به غرفه‌ی تیراندازی برویم. پدرم نظامی نبود ولی خوب هدف می‌گرفت. هفته‌ای یکبار خالی در وسط نشانه می‌گذاشت و برایم اسباب بازی‌ای دست‌وپا میکرد؛ اسبابِ دلخوشی‌هایم بودند بیشتر. شبی پدرم با چهره‌ای نگران به خانه آمد و با سری افکنده گفت که شهربازی را برای ساختمانی اداری تخریب کرده اند. آن شب برای شهر بازی اشک ریختم و دعا کردم که هنگامِ خراب کردنش درد نکشد. پدرم شغلِ درستی نداشت. مدتی نامه‌رسانِ سفارت بود؛ اخراجش کردند. می گفتند نامه هایت خوش خبر نیستند. یتیم بزرگ شده بودم. مادرم سرِ به دنیا آوردنِ من لذتِ به آغوش کشیدنم را با خود به گور برده بود. خانه‌ی ما از تمبرهای فرانسوی و عکسهای مختلف از پاریس و مجسمه‌ها و نقاشی‌هایی ساخته‌ی دستِ هنرمندانِ فرانسوی پر بود. اندکی از پدر بزرگ ارث داشتیم تا با آن زندگیِ بخور نمیری بگذرانیم اما پدرم با فروختنِ اموالمان تصمیم گرفت مهاجرت کند. من کودکی بیش نبودم که به شهری در حوالی مارسِی مهاجرت کردیم. پدرم مشغول به کار شد. نمیدانم درست چه کاری بود. وقتی در موردش سوال می‌کردم جواب می داد: "جزءِ کارهای بزرگترهاست!". هر روز مقداری پول خرد می‌آورد و در شیشه‌ی مرباخوری‌ای جمعشان می‌کرد. بعد از آن که کاروبارِ پدرم رونقی گرفت، مسکنی پیدا کرد و نامِ مرا در مدرسه‌ای نوشت؛ یک بار مرا به پاریس برد. در پاریس نور و رنگ و زندگی جریان داشت. نفسش را آن وقت‌ها هم حس می‌کردم. انگار تمام آرزوهای کودکیم را برآورده می‌کرد. بعد از گذری از ایفل و چرخی در شهر، مرا به این شهربازی آورد. با پول خردهایش برایم پشمک خرید. آن زمانها با آن یک بغل پشمک دنیایی در قلبم خرید و فروش میشد. پدرم مرا به غرفه‌ی تیراندازی برد؛ تا جشن را به اوج برساند. اما انگار جیبش داشت مثلِ دلِ کودکانه‌ی من پاک میشد. قلکی داشتم شبیه شیشه‌های مرباخوری که روز تولدم هدیه گرفته بودم. پدرم هرازچندگاهی پول خردی را که اضافه می‌آورد؛ به من برای پس انداز میداد. آن روز، یک نوع حسِّ کودکانه روزِ مهمی را در پیش دیده بود. قلکم را یواشکی شکستم و پول خردهایش را در جیبِ شلوارم چپاندم! ذراتِ شیشه روی دستم برق می‌زدند. وقتی که پدرم پول‌هایش را روی پیشخوان میگذاشت و مشغولِ گشتنِ جیب‌هایش بود رویِ نوکِ انگشت‌های پایم ایستادم و مشتِ پولهایم را بر روی پیشخوان ریختم. پدرم انگار خجالت کشید. حسش با شرم و تعجب آمیخته بود. سلاح را به دست گرفت. دسشتانش می‌لرزید. نشانه گرفت اما تیرش خطا رفت و باعث شد تا بار نخست همان بارِ آخری باشد که من با طراوتِ بی پایانِ کودکانه‌ام رنگ آن شهر بازی را به خود می‌دیدم. تا امروز که اینطور بی‌رمق، بر نیمکتِ زهواردررفته‌اش پهن شده‌ام. بعد از آن همه سال هر دویمان پیر شده بودیم. پیر و متروک در انزوایمان. دیگر نه خبری از خنده‌های کودکانه‌ی من بود و نه آن شهرِ رویاهای کودکی، روحم را به پرواز در می‌آورد.
به چهره‌ی عبوس و خاک گرفته‌ی شهر بازی که نگاهی انداختم، بوی ِ تند مرگ حالم را به هم میزد. غرفه‌ها شکسته و به‌هم‌ریخته، چادرها پاره‌پاره و از بین رفته. از تابها و چرخ‌وفلکها هم مخروبه‌ای بیش باقی نمانده بود. و این هیچ‌چیز جز حقیقت مرگ نبود که در آن شهرِ کوچک موج میزد.
یادم می‌آید اطراف شهر بازی را نوعی طبیعت احاطه کرده بود. دریاچه‌ای کوچک که از بالای چرخ‌وفلک میشد درخشش نور خورشید را در آن دید. امروز تنها گندابی از آن باقی مانده است و فاضلاب‌های شهری در آن فرومی‌ریزند و در این شبِ غم انگیز نورِ لغزانِ ماه را بازتاب می‌کند. جنگلی نیز در قسمتِ دیگر شهربازی به چشم می‌خورد. جنگلی که هنوز زندگی در رگ و پی درختانِ پاییزیش یافتنی بود. گرچه که آن روزها رویش را سرسبزی و سرزندگیِ عمیق‌تری فرا گرفته بود.
از نیمکتِ شکسته‌ای که روی آن پهن شده بودم بلند شدم و به سمت درِ خروجی راه افتادم. نگاه پر افسوسی بر هیئتِ نیمه‌جانِ شهرِ رویاهای کودکیم انداختم و راهِ جنگلِ پرپیچ و خم را در پیش گرفتم. احساسی قوی و غریب در گوشم می‌خواند که جنگلِ پیشِ رو، حقایق و اسراری را در خود گنجانده است که باید را کشفشان کنم. در کودکیم هم تصویری اسرارآمیز از آن به یاد داشتم. شاید آن جا مرا به خود بازمی‌گرداند... خودی لابه‌لای لاشه‌ی خون آلودِ شهر بازی جان باخته بود.
در راه خروج به ماشینی برخوردم که انگار سالها بود آنجا رها شده است. از اتومبیل‌های لوکسِ قدیمی به نظر می‌آمد. سمت‌وسویِ ماشین به جنگل بود. اما به نظر می‌رسید که در این مسیر به قصدش نرسیده است. شاید هم از پا افتاده و بی جان و بی رمق در گوشه‌ای دنج آرام گرفته است. انگار میخواست مرا هم منصرف کند. من به شیشه‌ی خاک گرفته اش نگاهی انداختم. در آن لحظه متوجه شدم که خطوط و تصاویرِ مبهمی که بر شیشه نقش میبندند؛ شمایلِ یک پاپتیِ پیر را نمایش میدهند. در آن تصویرِ نامفهوم تأملّی کردم. ناگهان اضطرابِ خاصی که منشااش را نمی‌یافتم؛بر تمامِ وجودم رعشه انداخت. سعی کردم فراموشش کنم و به پرسه‌های ناامیدانه و بی‌هدفانه‌ام در جنگل ادامه بدهم.

5
قدم در جنگل گذاشتم. جنگلِ پاییزی. غرق در سوز و زوزه‌هایی که انگار برای ورود غریبه‌ای بی‌وزن به آسمان برخاسته بود. غریبه‌ای که حتی خود به خویشتن ناآشنا بود. آنطور که جنگلِ پاییزی هم از قدم‌هایش به خش‌خش می‌افتاد.
جنگل و تنهایی کمی وقت فکر کردن به من می‌داد. به محض اینکه شروع به تفکر کردم؛ آن تصویرِ هولناک در ذهنم نقش بست. باز چشمانی گداخته و پریشان که به تلخی مرا می‌نگریستند و باعثِ به وجودِ آمدن آن حالتِ عجیب- که هنوز از درکِ آن عاجزم می‌شدند. اما به راستی که منشا و مبداشان چه می‌توانست باشد. آیا تنها توهماتم بودند؟ و یا این‌ها همه تجلیِ درونِ ناهنجار من هستند که به موجودی فرازمینی مبدل گشته‌اند و در برزخی این چنین بر من ظهور می‌کنند.
در میان این تفکرات پیچ‌وتاب می‌خوردم که ناگهان نفس‌هایِ داغِ جانداری خارجی را بر گونه‌هایم احساس کردم. به دنبالِ دلیلِ این احساس گشتم اما هیچ نشانی از هیچ موجودی نبود. زوزه‌های مبارزه‌طلبانه‌ی جنگل ناگهان قطع شد. حتی شکسته شدنِ برگ‌های نارنجی رنگِ پاییزی نیز خاصیتِ تولیدِ صدایش را از دست داده بود. بعد از چند لحظه صدایِ آرامِ فلوتی فضای جنگل را از خود مملو کرد. انگار فردی از دور دست داشت آوایی می‌نواخت. احساس خفگی خفیفی در گردنم به وجود آمد. آبِ دهانم را قورت دادم. مانند موشانِ صحرایی‌ای که به دنبالِ آواز فلوت می‌دوند به جستجوی چشمه دویدم. انگار مسخِ آن صدا شده بودم. لحظه‌ای بعد که به خود آمدم در قعرِ جنگل بودم. انگار جنگل می‌خواست با تولید این آواز مرا ببلعد و به عمقِ مارپیچش بکشاند و شاید هم برای ابد در خود مدفون کند.
جنگل نشانه‌هایِ خود را نمایان می‌کرد. نفس می‌کشید. نفسش بوی خاصی داشت. بویی که با نفس شهر فرق می‌کرد. بوی نوعی طراوت و تازگی‌ای مرده. دوباره آن نفس‌های عجیب را بر گونه‌هایم حس کردم. شاید جنگل با همه‌ی مهمان‌هایِ ناخوانده‌اش اینگونه رفتار می‌کرد.
شور و اضطرابِ عجیبی در من رخنه کرد. به قسمتی از جنگل رسیدم که درختان کمتر بر زمین سایه انداخته بودند. مجالی بود برای نیم نگاهی به آسمان انداختن. اما این محلِ آرام، آرامشی بود قبل از طوفانی که جنگل می‌خواست در خود ایجاد کند. نگاهی به ماه انداختم. کامل‌تر از هر زمانِ دیگری همچون الماسی که از نگینی جدا شده است می‌درخشید. حرفی برای گفتن داشت که به نظر می‌رسید نمی‌تواند از لابه‌لایِ آن شاخ و برگ‌های جاه طلبی که سعی می‌کردند آسمان را به تصرّفِ خود درآورند؛ بر زبان آورد.
صدایِ فلوت هنوز به گوش می‌رسید و من راه خود را به آن منشا دور ادامه می‌دادم. منشایی که شاید به ناکجا آباد ختم میشد. انگار تمامِ مقاصدِ من قرار بود به این بی‌نهایت‌هایِ بی انتها ختم شود. به نقاطی مبهم،به اقیانوس‌های بی‌کران و آسمان‌هایِ بی‌مرز. شاید هم تاریکی‌هایِ بی‌پایان. اما در این میان این جایِ منشا بود که به شدت خالی می‌ماند.
خسته بودم. بدنم به شدت کوفته شده بود از این راه رفتن‌ها و بالا پایین شدنها. به دنبالِ جایی بودم تا برایِ مدتِ کمی استراحت کنم. اما احساس می‌کردم که با هر قدم به منشا نزدیک‌تر می‌شوم و شورِ رسیدن، مانعِ توقفِ پاهایم از حرکت می‌شد. دقیق‌تر که چشم انداختم؛ فهمیدم که ماه قسمتی دیگر از جنگل را روشن کرده است و چیزی را در آن محل می‌درخشاند. انگار آنجا گوهری پنهان شده است. قسمتی به طول یک تنه‌ی درختِ کهن که از ریشه درآمده و روی زمین افتاده باشد. نزدیک‌تر شدم. به نظر می‌رسید که دخترکی با موهایی طلائی رنگش، روی کنده‌ی درخت آرام گرفته است و فلوت مینوازد. موسیقیش حالتی عرفانی داشت. مو را بر تن هر رهگذری راست می‌کرد. موهای دخترک مانندِ آبشاری که از سرش بیرونمی خروشیدتمامِ بدنش را پوشانده بود و دنباله اش را تا زمین می کشید. انگار به هیچ لباسی برایِ پوشاندنِ بدنِ بلورینش نیازی نداشت. در ماه می درخشید.شاید گوهری را که مرا به خود کشانده بود در خود نهفته بود.تلالو نور ماه در آن آبشارِ درخشنده،انگار آن کور سویِ نوری بود که می خواست موسیقیِ احساساتم را به آهنگ در آورد و مرا به وجد رساند.آرام و بی صدا بدون اینکه متوجه شود نزدیک شدم.آنقدر نزدیک که دیگر میتوانستم صدایِ نفس ها و دمیدن هایش را در فلوت بشنوم.آوازِ فلوت آرام آرام خاموش میشد و جای خود را بهصدایی ناله مانند می داد.به نظر می رسید دخترک آرام آرامحضورم را حس می کند.ناله هایشمرا به ترحم وا می داشت.می خواستم دستم را به سمتش ببرم و بدنش را نوازش کنم.اما احساسی درونی مرا از این کار باز می داشت.چیزی میگفت که قداستِ گوهر نشانش نباید با وجودِ ناپاکِ من خدشه دار شود.اما من با تمامِ وجود میخواستم آن هیئتِ بلورین را در دستانم بگیرم.انگشتانم را با دقت و احتیاط روی بدنش گذاشتم. می لرزیدند.بدنش گرمای مخصوصی داشت.می خواستم تا ابد نوازشش کنم...
ناگهان دمایِ بدنش به شدت پایین آمد و سرد شد.به سرمای لاشه هایِ بی جانِ مردگان؛ به سرمایِ تا مغزِ استخوان فرو رونده و خشکِ حاصل از یخبندانِ دریاچه هایِ پر تلاتم. خون در رگ هایم منجمد شد.به همان حالتِ زانو زده مانده بودم.زمان را احساس نمی کردم.اصلا هیچ چیز را احساس نمی کردم.تمامِ اجزایِ کائنات در مقابلِ این وجود مقدس سکوت اختیار کرده بودند.سکوتی کر کننده که داشت مرا در خود می بلعید.
پس از این لحظه بند بندِ وجودم را نوعی آرامش و سکون فراگرفت. سرش را به سمتِ من بازگرداند و در چشمانم خیره شد.

6
چشمهایی سرد.خالی از هر حس و امیدی به زیستن.بیشتر شبیه چشمانِ مردگانِ بی صاحبی بود که در سرد خانه ها و یا خانه های سردِ تنهاییشان به انتظارِ ملاقاتی نشسته اند.حسی غریب به من می گفت که آشنا به نظر می رسند.
عجیب بود. نوعی آمیختگی که شاید از نوعی شادی، اندوه، تاسف و رضایت تشکیل می شد. جز خیره شدن در آن چشمانِ وحشی، هیچ حرکتی نمی توانستم بکنم. مسخی که کنترلِ هر کاری را از من گرفته بود.لحظه ها میگذشتند و با گذشتشان شیره ی وجودیِ دخترکنیز به پایان میرسید و زمان معنیِ خود را به آن ارتباطِ سنگینِ میانِ دو مخلوق ارزانی می داشت.دستانش را بالا آورد تا دستانم رابگیرد.نوبت به آن رسیده بود که قطعه ی پایانیش را بنوازد.این را آوای خاموشی نفس هایش در گوشم زمزمه می کردند.داشت بر زمین رها می شد که بدنش را در هوا قاپیدم.عریان بودو سپید.درست مانند گل هایِ گلایلی که بر روی تابوتِ پدرم می انداختند.آن زمان ها من به این فکر میافتادم که گلایل ها شاید در تاریکی مسیرِ پر فراز و نشیب مرگ روشن میشوند و چراغی برای همراهشان خواهند باشند.فکر میکردم که مردگان روزی از خاک جوانه خواهند زد و به سرو هایِ بلند و سبز تبدیل می گردند.حال اما تلخندی به تمامِ تخیلاتِ کودکانه ام و رویاییم حواله می کنم.
آن بدنِ بلورین را که حال تقدسی معنوی به خود گرفته بود به آغوش کشیدم.خستگی بر تمامِ موسیقیدانانِ وجودش که داشتند سمفونیِ پایانیش را مینواختند؛غلبه می کرد.
چشمانِ نیمه بازش به نقطه ای در دور دست خیره مانده بود.شاید داشت به مسیری اشاره می کرد.لحظه ای سرفه ی خشکیکرد و چشمانش را به سویم بازگرداند. شروع به زمزمه کرد:پیام ها و نشانه ها حقیقت را خشت خواهند نهاد.بعد جملاتی به زبانی غریب به زبان آورد و گفت:همه ی داستان ها و عشاق به ابدیت خواهند پیوست...
همانطور گنگ به لبانش که در حال رنگ باختن بود نگاه می کردم.انتظارِ جمله ای دیگر را می کشیدم.اما افسوس که جهان هم پیش چشمانِ او رنگ هایش را به حراج گذاشته بود.قطره ی اشکی از چشمانش جاری شد و تپشِ قلبش که در آن لحظات به شدت برایم ملموس بود؛از رقص افتاد و باعث شد بارِ دیگر غرشِ کرکننده ی سکوت بر تمامِ جنگلی که نشانی از گرگ و میشی خاکستری را میشد برپیشانیِ آسمانش یافت حکم فرما شود.
انگار که در کنسرتی بزرگ از بهترین موسیقیدانانِ سراسر دنیا،بعد از سر خم کردن نوازندگانجمعیت به جای تحسین سکوتِ محض اختیار کنند...

"نمی دانم چگونه این سیر بی پایان را که حال دیگر حتی از فرمانِ من نیز خارج شده است؛ به انجام برسانم. مجموعه ای که در هر لحظه ی پیشرویش بیشتر و بیشتر مرا به عمقِ خویش میکشاند...مانند سیاهچاله ای که در تاریکیِ بی انتهایش، زمانی برایِ آغاز و پایانش وجود ندارد... "
7
در آن تاریکی خاکستری و هوای سوت و کور، تنها جنبنده ی زمین من بودم.من و بدن بی جانِ دخترکی از وحش که انگار قرار بود بار امانت تمامیِ حقایق و اندیشه های فلسفیِ بی جوابِ بشریت را به دوش بکشد.برای ساعت های طولانی ، گوشه ای کز کردم و به بدنِ بی جانِ دخترک خیره ماندم.آن جسمِ بی جان چه داشت که آنطور یاغیانه مرا به خودمصلوب می ساخت؟چه نیرویی بود که مرا در قدرتِ بی رحمانه ی خود خفه می کرد.
مه غلیظی تاریک روشنِ جنگل را پوشانده بود.جنگل با وجودِ برگهایِ خشک پاییزی،نشانی از زندگی ای که شاید از روحِ عظیمِ دخترک سرچشمه گرفته بود؛ داشت.زندگی ای که از مرگ به بیرون پاشیده شده باشد.
بدنِ دخترک را در دستانم گرفتم و با نیرویی که برای بلند کردن هزاران فیل از زمین لازم بود،بر روی پاهایم ایستادم.می لرزیدند. ضعف داشت مغلوبممی کرد.احساسِ مسوولیتی عظیم نسبت به دخترک در من جوانه زده بود.حس میکردم دخترک برای ماندنِ من خود را این قدر آرام و باوقار به چنگالِ نابودی سپرده بود.با این حال جریانِ روحش را می توانستم در هوایِ جنگل بو بکشمو این حسِ محافظت از جسدش را در من شدت می داد.می خواستم او را به جایی دنج بسپرم.جایی که ارواحِ پاک حضور دارندو لحظه ای جشن و پایکوبی را متوقف نمی کنند.ذاتِ مقدسش را به آغوش می کشند و او را به لبخند وا می دارند.شاید آنروز از قبرش درختی جوانه بزند و سروی بلند به وجود آید.
بدنِ دخترک را در دست گرفتم.موهایش زمین را جارو می کرد.باید از جنگل خارج می شدم.شاید این اطراف روستایی باشد تا ساعتی در آن استراحت کنم.جایی برای فرار از زندگی آلوده ام.زندگی ای که مرا مجبور می کرد کلاهِ لبه دار به سر کنم و برای آرامش سلول هایِ افسار گسیخته ی مغزم پشت سر هم سیگار دود بکشمو در زیر باران هایِ بی بند و بارش به نا کجا آباد هایِ غم انگیز بگریزم.حالا هم جسدی را سر بارِ خود انداخته ام و با خود می کشم.اما اگر مرا همراه جسد ببینند چه چیز انتظارم را خواهد کشید؟ احتمالا مرا به قتلش متهم می کنند،بعد مرا دستگیر میکنند و تا ابد به گوشه ای دنج می فرستند.هه...در هر صورت من برنده ی داستان می شوم و گوشه ی دنجم را تصاحب خواهم کرد!آن ابله ها هم به خیالشان مرا تنبیه می کنند. همه شانبروند به جهنم.
دنبال جایی برای بیرون رفتن از جنگلِ خشکیده می گشتم.اما انگار باید تا ابد در هزار تویِ منگش دفن بشوم.در حین کندوکاوها متوجهِ وجودِ قسمتی شدم که به نظر می رسید زیاد از آن گذر شده باشد. راهِ آن را در پیش گرفتم؛ شاید از این زندان خلاص بشوم.شاید هم جنگل بازیَش گرفته بود و میخواست مرا به ندامتگاهش بفرستد!هر چه بود راهِ مه گرفته را ادامه دادم تا به محلیمانند یک جاده رسیدم.عجیب بود.انگار در این جاده ی گردنه مانند جنگل بیشتر خود را نشان می داد.سبز تر به نظر می رسید.مه کمی رقیق تر شده بود.به محضِ اینکه از جنگل بیرون آمدم چشمانم به جمعیتِ سیاه پوشی افتاد که از دور مسیرِ مه آلودِ جاده را می شکافند...

8
جمعیتِ سیال هر لحظه به من نزدیک تر می شد.نمی دانستم باید با چه مواجه بشوم.بعد از برخورد با وقایع عجیبی که بر من گذشه بود انتظار هر چیز از این محیط قابلِ برآورده شدن بود.اهمیتش را هم داشت برایم از دست می داد.در پشتِ تنه ی کلفتِ درختی پنهان شدمتا حداقل درشرایط و وضعی که مسولیتی سنگین را به دوش می کشیدم؛غافلگیر نشوم.نزدیک شدن جمعیت با ضربه ی بمِ یک طبلِ بزرگهمراه بود. انگارنوعی دستور بود برای هر قدمی کهسایه ها بر می دارند. واقعا چه بودند؟ دسته ای انسانِ عجیب که چهره هایشان زیرِ نقاب هایِ سیاه رنگِ براقی پوشیده شده بود.شالوده ی نقاب ها مانند نقاب هایِ جشن های بالماسکه ی ونیزی بود.اما تفاوت عجیب اینجای کار بود که در آن ها هیچ جایی برای دهان وجود نداشت.برای بینی هم همینطور.انگار این نقاب بر چهره ها، بردگانی بودند که نفس کشیدن هم از آن ها صلب شده بود.نزدیک تر شدند.دیدم ماسک ها تمامِ سر و صورتشان را در بر گرفته است.مانند خوره ای که انگار آرام آرام و در طی سالیان دراز روحشان را سر کشیده باشد.چیز های عجیبی زمزمه میکردند.نوحه ای که مانندش را در مراسم عزاداریِ و عبادتِ بوداییان شنیده بودم.آن را با صدایِ بمی میخوانند که همراهیش با ضربات طبل سمفونی ای را خلق می کرد که تنها مرگ را برایم یادآور می شد.این جریان بدون توقف یک تابوت عظیم را هم حمل می کرد.تابوتی که شبیه به تخت های دونفره ی نو عروس دامادان بود. با این تفاوت که به دلیل تابوت بودنش سر بسته بود.شاید هم تابوت بودن را بهانه ای برای بسته بودنش قرار داده بودند.
نوازشی بر مو های دخترکِ در دستم کشیدم.شاید جایگاه حقیقیش در میانِ سیاه پوشان بود.شاید هم از دستشان گریخته بود و حالا به دنبالش داشتند زمین و زمان را زیر و رو می کردند.اما او با هرچه دیده بودمفرق می کرد.از چهره و اندامِ لطیف و با طراوتش میشد فهمید که حتی در قرینه ی نیست شدنش هم وجود و زیباییِ خاصی در او گنجیده است.
هنوز مطمئن نبودم این صداها از گوشِ من اند که سرچشمه گرفته اند یا جمعیت. زیرا در آن خماری و سنگینی و خستگی حتی به حقیقتِاطرافِ خود نیز شک داشتم.واقعیت...حقیقت.آیا در بطنشان فاصله ای وجود داشت و یا تنها به مرزی ظاهری به باریکیِ یک تارِ مو به یکدیگر ختم می شدند؟ بچه تر که بودم.پدرم مجبورم می کرد که بعد از ظهر ها بخوابم.می گفت: بچه باید خوب بخوابد تا سر حال و سر دماغ باشد و کسالت و غرولند در دلِ دیگران راه ندهد. بعد میرفت تا برایِ خود قهوه ی فرانسوی درست کند.آهآنزمانها چقدر از این عطر مست می شدم.آنقدر که خواب از چشمانم گریزان می شد.در توهم این عطر چشمانم را میبستم و به دخترِ همسایه فکر میکردم که بعد از ظهر ها ساعتِ 5 می آمد کنارِ خانه ی ما و روی نیمکت بغلِ آبخوری می نشست.بچه ها مرا به بازیشان راه نمیدادند اما من برای خودم با توپی که پدرم برای خوب درس خواندنم جایزه داده بود؛بازی میکردم و خود را خسته و تشنه میکردم تا فرصتی برای چند لحظه از نزدیک دیدن آن فرشته پیدا کنم.او با چشمانِ درشت و سیاهش طوری به من خیره می شد که انگار موجودی به تشنگیِ من ندیده است.
پدرم وارد اتاق میشد و من را میدید که از صدای باز شدن در از جا پریده ام و به او نگاه می کنم.میخندد و لیوانِ شکلاتِ داغ را به من می دهد.
- باز هم که نخوابیدی پسر...امروز هم باید اخلاق گندت را تحمل کنیم!
من لبِ پنجره می روم و بچه ها را میبینم که دارند با هم بازی میکنند. دخترک همسایه روی پله هایِ خانه اشان نشسته است. چشمانِ عروسک کهنه اش برق می زند. تمام بعد از ظهر را به این فکر می کردم که کاش من هم می توانستم با بچه ها بازی کنم.
در پیچ و تابِ این خاطرات،دیدم که جمعیت دارد آرام آرام دور می شود.از پشتِ درخت بیرون آمدم و به دنبالشان راه افتادم...

9
همانطور که به دنبالشان تا ناکجاآباد های دور و راهِ پر پیچ و خمیکه محورش را مه غلیظی در دست گرفته بود؛ پیش میرفتم به این فکر افتادم که آن ها کیستند که به دنبالشان راه افتاده ام؟آیا اصلا وجودی در جهانِ خارج دارند؟به راستی برایم چه اهمیتی دارند؟اصلا خودِ من که بودم؟یک پاپتیِ بی مصرف که تنها تکاپوی زندگیش پیدا کردنِ یک گوشه ی دنج در کافه ای نزدیکِ ایفل بود و مست کردن های تا صبح در وهم و خیال فرو رفتن هایِ خواه نا خواه.اصلا آیا با این همه سوالات و تفکرات و اشکالاتی که به دیگران وارد می کنم؛در آینه به ریخت و قیافه ی احمقانه ی خود و ریش های بلندم که شاید از برکندنِ ریشه هایِ انسانیَم نشانی دارندنیم نگاهی انداخته ام؟ ولنگاری که تنها به هوای نسیم تکانی می خورد و زندگیش با آشغال ها غلتانِ کوچه های خلوت و تاریکِ پاریس هیچفرقی نمی کند. حالا به چه هدفی اینجا بودمو شیفته ی یک جسدِ بی جان شده بودم و او را در جستجویِ نا کجاآبادی که معلوم نبود در انتهایش کدام تمدنِ خاک گرفته ای مدفون شده است؛ همراهِ خود میبردم؟می خواستم بالا بیاورم.می خواستم تمامِ افکار و اندیشه ها و آت و آشغال هایِ ارضا نشده ی ذهنم را که طی روز ها و ماه ها وسال ها رویشان الکل ریخته ام آتش زدم بر آن زمینِ نم گرفته و مه آلود، یکجاارضا کنم.
خونِ لخته شده ی دماغم را که به خاطرِ زمین خوردن چند شبِ گذشته بود؛ در دهانم احساس کردم.سعی کردم به بیرون تخلیه اش کنم اما در دهانم لیز خورد و فرو رفت.چند شبِ پیش؟ نمی دانم.نمی توانستم درک کنم.مثل این که زمان هم مانند دیگر چیز ها معنیش را از دست داده است.آه که زندگی در نگاهم چقدر احمقانه و بیهوده به نظر می رسد.
داشتم نزدیک می شدم.سرزمینِ احمقانه ی موعودِ من!همان برزخی که قرار بود تمامی مشکلات و بی عاطفگی ها و کثافت کاری هایِ من بر من ظهور کنند.دهکده ای که مانند راهش،مردمانش و مسافرانش در آغوش مه غلیظی غلت می خورد.اما هنوز خانه هایش از لایِ پنجه های مه معلوم بودند.لانه سیاه هایی شبیهِدهکده های اطرافِ پاریسِ قرنِ هجدهم.سوت و کور.در سکوت غمزده ای ساکن.سکوتی که در آن نه نفس های داغی بر گونه ای احساس می شد و نه بویی به مشام می رسید.بویِ پا،بوی گند فاحشه خانه ها...بوی شهوت...بوی نفرت...بوی گنداب ها و فاضلاب ها.و هیچ زوجی نبودند که با یکدیگر عشق بازی کنند.تمام دهکده به هیئتیعجیب و با شکل های هندسیِ خشنی طراحی شده بود.خانه ها با شمایلی نا همگون در هم میلولیدند. وقتی غریبه ای بی وزن وارد میشد احساس می کرد که خانه ها میخواهند هجومی بی رحمانه بر سرش وارد کنند و او را مانندِ نگاهِ آن چشمانِ گداخته به اوجِ حقارت برسانند.
اما جمعیت از راه باز نایستاد.تا انتها فرو رفتو به ساختمانی بلند رسید.ساختمانی عجیب کهاز دور آن قدر ها پیدا نبود.شاید به خاطرِ مهی بود که هر لحظه غلیظتر آن را پوشش میداد تا قداست سیاهش را مانند عروسی که به عزایِ شوهرش نشسته حفظ کند.ساختمان از همه ی کلبه های شهر عجیب تر،بلند تر و ترسناک تر بود.مثل عبادتگاه های بدویان به نظر می رسید.با نماد های ناآشنا و پنجره هایی از شیشه های رنگی که تصاویری عجیب روی همه ی آن ها نقش بسته بود: دستی که از نوری بنفش رنگ بیرون زده است.انگشتانش به گونه ای باز بود که انگار چیزی نامرئی را در اختیار دارد.به نظر می رسید قرار بود جادوییکند و تمام دهکده نشینان را گوش به فرمانِ خود سازد.
جمعیتِ سیاه پوش به همراهِ تابوت عظیم به عمارت وهمناک داخل شدند و در پشتِ سرشان کوبیده شد.دوباره من ماندم و سنگینی سکوت در چشمانِ بسته ی دخترک.
خیره ماندم و از حرکت بازایستادم.در میانِ کلبه های بی روحِ دهکده محاصره شده بودم.در حالی که خستگی داشت استخوان هایم را در هم فرو میشکست مبهوت ماندم و در حیرتِ دهکده ای که مرا در خود فرو برده بود؛حتی نمی توانستم دست و پایم را از هم تشخیص بدهم.با معشوقه ای که حال از آن، جسدی بیش باقی نمانده است.عشقی نافرجام که در دستان زبرِ من برایِ خود داستان هامی سراید و با لبانِ بسته اش آواز ها می خواند. هر تنهایی و سکوتی مرا به سمت این تفکرات می راند.هدفم از رسیدن به این نقطه چه بود؟ آیا دریایی از بهتِبی پایان اشتها داشت تا مرادر گردابش ببلعد؟شاید مرا از زندگیِ آرامِشهری بیرون کرده بودند تا احساسی را جز هرزگی و ولنگاری در کوچه خیابان ها تجربه کنم.به کدام وسیله و به دستِ چه کسانی؟پرسیدن...نیافتن...آآآه کاش قبل از آمدن به این مخروبه در راه می ایستادم گل های خشکیده را میبوییدم که بوی گندِ چرک و چروک هایم در این انزوای ترسناک، همسفرم را آزار ندهد.شاید دلیل به خوابِ ابدی رفتنش این بوی گندبود.بوی گند اندیشه هایی که بی وقفه از من تراوش می کرد و مثلِ صمغِ درخت همه جای بدنم را در خود خفه کرده بود.
مات و مبهوت به سمت عمارتِ عظیم گام برداشتم.در میان تنهایی هایی که در آن کافه ی نزدیکِ ایفل میگذراندم یکی از حرف های غریبی که زیاد در گوشم میچرخید ستایش و ثمر بخشیِ نخستین گام بود.برای اولین بار آن را با قدرت به سویِ ساختمان برداشتم و به محضِ اینکه این قدم را برداشتم دردِ مهیبی در سرم احساس شدو به زمین سقوط کردم.شاید نباید به این گردباد های چرخان در گوشم توجهی نشان می دادم...

10
لحظاتِ بسیاری در زندگیَم خود را جدا از روزمرگی های مردمِ عادی می دیدم.فارغ از تکاپو های شهری و دست و پا زدن در سیستمِ خشک و گند گرفته ی اداری.پدرم که رفت من مشغول شدم.چون تنهایی های دورانِ کودکیم به فضولی در نامه های باز شده و برگشت خورده ای که پدرم به خانه می آورد میگذشت؛تصمیم گرفتم با چیز هایی که دستگیرم شده بود و میانجی گری هایِ همکارِ پدرم کاری در پُست دست و پا کنم.چند خیابان آن طرف تر از کافه ی نزدیکِ ایفل،ساختمانی بلند و خاکستری که توده آدم های بسته بندی شده با نامه هایشان را در خود به رفت و آمد مجبور می کرد. طبقه ی پنجم در بخشِ...درست نمیدانم کدام بخش اما در بخشی کار میکردم که همکار پدرم آنرا "بخش مهم" اتلاق می کرد.بیشتر شبیهِ کارخانه هایِ چاپ بود.سرسرایی بزرگ که اتاقک هایی در آن به چشم می خورد. درست مثل قبر بودند و مردگانِ آن ها انسان ها...نه، ربات هایِ 0 و 1 ای که از هنگامی که خروس خواندن را آغاز میکرد تا وقتی که فاحشه ها در خیابان سبز می شدند سگ دو می زدند. آنجا فقط کار و کار و کار بود که معنیِ حقیقت به خود میگرفت و نه حتی هیچ پنجره ای.آن اول ها به این فکر افتاده بودم که چقدر خوب که پول چرخ زدن ها و تفریحِ خود را در می آورم.اما بعد...آنجا مرا به خود تسلیم کرد. مثلبرده ای که داغِ مُهرِ پستِ فرانسه بر بدنش خودنمایی می کند و هر روز در ساختمانِ بلند و بی روح و جوِ خالی از احساسشفرو می رود و مانندآدم آهنی های برنامه ریزی شده،مهر زدن های پی در پی و منظم را شروع می کند.هر شب به الکلِ بیشتری برای رام کردنِ ذهنِ افسار گسیخته ام نیاز داشتم و به تناسب با آن روزهای غیبت از سر کارم هم زیاد می شد.تا روزی همکارِ پدرم با چهره ای محزون و دوده گرفته آمد.میخواست چیزی بگوید که فورا خلا را پر کردم و گفتم: "بهتر بود سر در این جهنمِ لعنتیمینوشتید ارکستر سمفونیِ مُهرزنانِ بی استعداد " تفی انداختم و به بیرون از آن محل احمقانه گریختم.شاید آن لحظه کافه ی نزدیکِ ایفل تنها محلی بود که میتوانستم با ته مانده ی جیبم قهوه یا نوشیدنی ای بخرم.خلوت بود و انگار تازه کرکره هایش را بالا داده بودند.جای مناسبی بودبرای لحظاتی لم دادن و خستگی در کردن.گوشه ی دنجی را انتخاب کردم و سیگاری آتش زدم.پیش خدمت دخترکی جوان بود در لباسی سرخ.به نظر دانشجو می آمد.از همان هایی که برای کمک خرجشان اینور آنور کار می کنند.از من پرسید: puis-je vous aider?
من خیره مانده بودم.درست شبیه انسانهایی که مدت هاست از شهر و زندگی مدرن به دور افتاده اند.آرزو می کردم این لحظات تا آخر عمر مرا به خوابشان آویزان کنند.
با صدای مهیبی به هوش آمدم و خود را در تاریکیِ غلیظی یافتم.انگار آنجا زندانی شده بودم.تنها شعاعِ نور،از پنجره ای کوچک بود که از آن نور هایِ سرخ و نارنجی رنگ به داخل وارد می شد.سرم از درد تیر می کشید.مثل تخمِ مرغی کهمی خواهد جوجه بزاید؛داشت از هم متلاشی می شد.سعی کردم به یاد آورم که به دنبالِ چه چیزمیگشتم و از ماهیتِ محیطِ اطرافم آگاه بشوم.کوفتگی وحشت-انگیزی بدنم را در بر گرفته بود.به سختی از جایم بلند شدم و به سمت کورسوی نور حرکت کردم.مجبور بودم رویِ نوک انگشتانم بایستم تا از آن پنجره ی کوچک چیزی ببینم. در همه جای دهکده مشعل ها می سوختندوصدا های خاصی به گوش می رسید.
مانند صداهایی که از آن جمعیتِ سیاه پوشِ ماسک بر چهره شنیده بودم.انگار نوعی مناسکِ مذهبی بود.شاید هم معبودِ جهنمیشان بیدار شده بود.صدایِ پی در پی ساز های کوبه ای و ناله ی نوحه مانندی که با ریتمِ تند نواخته میشد؛هر لحظه شدت می گرفت.انگار من در اتاقی از طبقاتِ بالا بودم زیرا جز قسمتِ بالایی خانه ها چیزی برایم قابل مشاهده نبود.دنباله ی نوری را که از پنجره بیرون میزد گرفتم.قفل.دری کوچک با قفلی بزرگ.هه...چیزِ دور از انتظاری نبود.زیرا از زمانی که خود را درست در آینه به جای آوردم دنباله ی تمامِ نور هایم به قفل مختوم شده بود.شاید این نور ها بودند که مرا به قفل میرساندند و انگشتِ اشاره اشان را به نشانه ی سکوت روی دهانشان میگذاشتند و زمزمه می کردند: خفه شو و در تاریکیت بمان!
باید دنبالِ راهی برای فرارمی گشتم اما یادم افتاد که در این میان جای یک چیز خالی بود. بانویم...او را برده بودند.آنها بانوی بلورینِ مرا برده بودند و برای بدست آوردنش به پایکوبی و شراب نوشی سرگرم بودند.در تاریکی مثلِ نابینایان به تقلا روی زمین افتادم.نشانه ای را در تاریکی جستجو می کردم.آن ها آخرین بهانه ی ادامه ام هم از من ربوده بودند.می خواستم زار بزنم.با تمام اجزایِ تشکیلدهنده ام میخواستمش.خود را به در می کوبیدم و فریادمی زدم.آنقدر این کار را تکرار کردم که نایِ نفس کشیدن در من باقی نماند. به زمین افتادم و به گوشه ای در تاریکی خزیدم.دستم را از همه چیز حتی خود کوتاه می دیدم.نوعی احساس عجز در برابر زمین و زمان...

11
در با صدای قیژ قیژ ِعذاب آوری گشوده شد.نوری سرخ به اتاق تابید و سه نفر وارد اتاق شدند.یک پیرمردِ نحیف و دو نفر شبیهِ محافظانش.پیرمرد انگار لباسِ راهبه ها را بر تن کرده بود.به سمتِ من درگوشه ی اتاق آمدند.نمی توانستم در آن تاریکی چهره هایشان را تشخیص بدهم.احساس کردم که دستش به من اشاره رفت و با لهجه ی غریبش چیزی زمزمه می کند.ناگهان آن دو انسانِ قوی هیکل مثل مسخ شدگانی فرمانبردار، بازوانم را گرفتند و مرا روی زمین کشاندند. من هیچ مقاومتی نشان نمی دادم.البته اگر می خواستم هم کاری از من ساخته نبود.حتی دوست نداشتم چشمانم را از کفِ مرمرینی که بر آن کشیده میشدم بردارم.نخل های اندیشه در من ریشه کن شده بودند.بهتر.ترجیح می دادم مثلِ سنگ زندگی کنم تا دائما در تفکراتِ گوناگون و ابلهانه ام غوطه بخورم.دیگر داشتم با جزء جزءِ حرکاتم فریادمیزدم: سرنوشت تو پیروزی.
دالانِ طولانی را پیمودند.شاید می خواستند خلاصم کنند.در این میان وز وز پیرمرد لاغر مردنی که انگار داشت دعای مرگم را میخواند باعثِ آزارِ گوشم میشد.دوست داشتم مرگی سریع و وحشیانه را تجربه کنم.هه...آنقدر در کثافتغرق بودم که تمام روحم سلاخی شده بود.آنقدر که سال ها بود صدایِ فریاد وجودم خفه شده بود.معلوم نبود این نورِ سرخ لعنتی از کجا در من فرو می رفت.دوست داشتم لحظاتِ آخر را در تاریکی و آرامش به معشوقگان و زندگیِ مردابیشکلم فکر کنم و بعد زیر گیوتین سر بر باد دهم.
متوقف شدند.آخر خط بود. انتهایِ تمامی ِخیال بافی های فیلسوفانه و توهمات سیالِ ذهنِ بی در و پیکرم.همان ناکجاآبادی که اینهمه وقت انتظارش را می کشیدم.در پایانِ همه ی اینها درِ زهوار در رفته با همان قیژ قیژ عذاب آور گشوده شد.

12
به اتاقِ تاریکِ دیگری پرتابم کردند و در پشتِ سرم کوبیده شد. در اتاق هیچ چیز وجود نداشت. انگار وقتی که تهی را آفریدند این محل را قرینه‌ی معنویش قرار دادند. سکوتی کر کننده و تاریکیِ محض... هیچ‌چیز. واقعن هیچ‌چیز وجود نداشت. تلاشی کردم تا هوا را چنگ بزنم، اما تکان خوردم و بعد یک تعلیق عمیق در خلا اطرافم احساس کردم. حتی زمین هم قابل لمس نبود. نمی‌دانستم از کدام هوا زنده مانده‌ام ودر کجا غوطه می‌خورم. شاید اینجا همان اقیانوسِ بی‌کران بود. همانی که قرار بود تا هزاران سالِ نوریِ دیگر مرا به او برساند. اما کدام او؟ آیا او چیزی جز واقعیتی بود که ذهنِ من برایِ خود ساخته و این خلا، آیا همان برزخی نبود که مغزِ افسار گسیخته‌ی من برای خود تولید کرده بود. لااقل می‌دانستم واقعیت و حقیقت اینجا مرز برایِ یکدیگر نمی‌سازند. اینجا هیچ نبود. شاید هم بود. چیزهای نامفهومی شاید در این ناکجاآبادِ ابدی در رگه‌های امید زندگی می‌گذراند و برای خود کسب و کارِ آبرومندانه‌ای راه انداخته بودند. حتمن درآمدهایشان هم صرفِ امورِ خیریه‌ای مثلِ از راهِ کج منحرف کردنِ ولنگارهایی مثلِ من میشد.
اما در این فضایِ بی‌پایان غوطه خوردن هم لذتی برای خود دارد. آن هم برایِ غریبه‌ی بی‌وزنی مانند من. انگار که از بطری‌های رنگیِ توکا گیلاسی بنوشی و در کوچه خلوت‌هایِ پاریس پرسه‌ای بزنی.
شاید اینجا همان آرمان من بود. زیر بنایِ دنیایی که می‌خواستم برایِ خود بسازم. همان زندگی رویایی‌ای که در آن اجتماع همرنگِ من بود. همانجایی که فاحشه‌ها شاه بودند و مستان آواز سرمی‌دادند و انسان‌ها در هم‌آغوشیِ یکدیگر خانه می‌ساختند و جان می‌سپردند. کافه‌ها بنفش و خانه‌ها آبی بود و هیچ لکه‌ای از خون یافت نمی‌شد. دنیایی عظیم و رنگارنگ. که زیر بنایش اینجا و ذهنِ من باشد. زیر بنایی از جنسِ هیچ...
و من. راستی جایِ من کجای این داستان بود؟ شاید در گوشه‌ای دنج از کافه‌ای در نزدیکِ ایفل در حال خستگی در کردن و قهوه‌ی فرانسوی‌ای نوشیدن و به گذرِ عیش نگریستن. و به این اندیشیدن که چرا نسل بشر اصلاح نمی‌پذیرد و اینکه چرا گدایِ سر کوچه‌امان تفکراتِ ماتریالیسمِ دیالکتیک ندارد و چرا رقصنده‌ی سرخپوشِ کافه هنگامی که به من می‌نگرد و چشمک می‌زند؛ به این نمی‌اندیشد که آرمان عشق دست نیافتنی‌تر از معاشقه با صحنه‌ای بی‌احساس است و چرا و چرا دنیایِ من اینقدر تلخ و دلگیر است و چرا هیچکس نمی‌آید که مرا از قبری که برایِ خود کنده ام بیرون بکشد!؟
آیا این همانی بود که می‌خواستم برایِ خود بسازم؟ آیا این همانی بود که من تصور می‌کردم؟ دنیایِ سراسر تفکرِ من انگار راحتتر از این زِرزِر چرندهای بی نظیر، در کثافتی که خودش با دستان خون آلودِ خود ساخته است فرو میرود. دنیایی که وقتی با تمامِ استعداد و وجود در آن چنگ می‌زدم حتی هوا هم دم به چنگال‌هایِ سوخته‌ی من نمیداد...
من خسته بودم. از این تکاپویِ بی‌پایان و از این چنگ‌زدن‌هایِ بی‌حاصل خسته بودم. معده‌ام داشت از گرسنگی قنج می‌زد. انگار که زالویی ذره‌ذره‌ی وجودم را از درون می‌کشد. آه کاش میشد به کافه‌ی نزدیکِ ایفل بروم و برایِ چند لحظه هم که شده خود را آنجا بساط کنم و قهوه‌ی فرانسوی‌ای بنوشم و منتظرِ این باشم تا دخترکِ پیش‌خدمت با لباسِ قرمزِ روشنش به سمت من بیاید و با زبانِ بی‌زبانی به من چیزی بفهماند و مرا از زوالِ توقف‌ناپذیرِ نسلِ اندیشه‌هایم نجات دهد. حتی اگر فریاد می‌زدم هم کسی به سراغم نمی‌آمد. حتی خودم هم برای نجات خودم نمی‌آمدم و دنبالِ راهی برای فرار از این جهنم می‌گشتم. در تاریکی‌ای که صدای فریادم حتی به خود هم نمی‌رسید.
همه‌چیز را از من گرفته بودند و منتظر بودند تا روحم را هم در کاسه‌ای چینی تقدیمشان کنم. کاش نجات در میانِ انگشتان قابل لمس بود. مثلِ آبِ چشمه... مثل شبنمِ پاییزی. بعد از این اتاق شاید دیگر هیچ چیز از من باقی نمی‌ماند.
کافه را دوست داشتم. آنجا من هویت داشتم. هویتم بی هویتیِ بارانی و کلاهم بود. بی‌هویتیِ قهوه‌ها و گیلاس‌هایِ توکا. بی‌هویتیِ عشقی که ملالش برایم لذتی ابلهانه داشت. هویتِ من افسار گسیختگی و فرار بود. فرار از واقعیتِ تلخی که هر روز باید دندان‌هایش را مسواک می‌زدم و موهایش را شانه می‌کردم. گالن‌هایِ عطر را روی سرش خالی می‌کردم و شسته‌رُفته به دستِ شهرِ آلوده و بی‌احساس می‌سپردم. و تنها هم‌صحبتم واقعیتی بود که خود برایِ خود رقم زده‌ام واقعیتی که مثل قهوه‌ی روی میز داغ است. بدون شیر و شکر... و آنقدر تلخ که شهوتِ فریاد زدنِ آن در هر موجود و ماورایِ موجودی هویدا می‌شود... با خود فکر می‌کردم... با فکری از هم پاشیده بود می‌اندیشیدم... کاش هرگز پا به این زندگیِ آلوده و احمقانه نمی‌گذاشتم... آه که چقدر دلتنگِ کافه پاریسم بودم... حس می‌کردم که آجرآجرش از بندبندِ وجودِ من وام می‌گیرند...

13
«...آنروز که داشتیم بارِ سفر را می‌بستیم. هوس کردم برایِ آخرین بار از آبخوری گلویی تازه کنم. اما... او رفته بود. یک شاخه گل گلایل به جای مانده و یک دستمال که با ماتیک روی آن نوشته بود: خداحافظ پسرکِ دوست داشتنیِ آبخوری ها...
به سمت کافه برگشتم و نگران به سویِ دربِ اصلی دویدم. کافه از دور سوت و کور به نظر می‌رسید. هیچ کس آنجا نبود. وارد شدم...
طناب دور گردنش جا خوش کرده بود. لباسِ سرخش همانطور صاف مانندِ همه‌ی روزهایِ دیگر بدنش را در خود پیچیده بود. همچون گلی که انگار دستی می‌خواهد غنچه‌اش را از او جدا کند. لبانش... لبانش انگار می‌خواستند با حسی که در آن اشک پای می‌زد بگویند
puis…je…vous..aid…e?
گوشه‌ی دنجِ کافه را انگار هنوز برایِ من خالی نگاه داشته بود. کافه پاریس مثلِ شبهای دیگر آرام بود. حتی هیچکس نبود که مرا از آن جای گرم، نرم و دنج بیرون بیاندازد. یقه‌ی بارانیم را صاف کردم. کلاهِ لبه دارم را بر سر گذاشتم. قهوه‌ام را سر کشیدم و سیگاری دود کردم... و بعد با بی‌حوصلگی به گذرِ بدون استراحت عیش نگریستم. دیگر برایم جالب به نظر نمی‌آمد...»

داستان کوتاه

cofedastan — Fri, 20 Jan 2012 13:27:00 GMT

«علم ناز حسن‌زاده، فوق لیسانس روانشناسی دارد. خودش می‌گوید از وقتی شروع به چاپ کتاب‌هایش کرده با سانسور روبرو شده است. روزی را آرزو می‌کند که به جای چاپ هزارو پانصد نسخه کتاب صدهزار نسخه برای بار اول چاپ شود. حسن‌زاده درباره نوشتن می‌گوید سرگرمی من نوشتن است، چون کار دیگری نمی‌دانم. کارم را با جدی‌نویسی شروع کردم ولی چند ناشر بی‌تعارف گفتند که داستان کوتاه و شعر خریدار ندارد.»

نویسنده از زبان نویسنده:

من فوق لیسانس روانشناسی دارم. 22 سال است که در خارج زندگی می‌کنم. سه دختر دارم ولی هرسال به ایران می‌آیم. خیلی وقت است که می‌نویسم ولی چند سال قبل شروع به چاپ کتاب‌هایم کردم ولی از همان شروع با سانسور روبه‌رو شده‌ام. نوشتن اسم کتاب‌هایم فایده‌ای ندارد، چون غیر از رمان راز قبرستان باقی در بازار پیدا نمی‌شوند. "عروس سفارشی"، "عشق هرگز نمی‌میرد"، "خوشه‌ای آرزو «عشق شانزده سالگی» در اینترنت تایپ شده است."، "ستاره بخت"، "با من بمان"، "رمان پدر با همکاری خانم فریده شجاعی"، "اشپزی امگا...«ترجمه»" "رمان روشنای غروب" بزودی از نشر شادان زیر چاپ خواهد رفت؛ البته اگر مجوز بگیرد، "رمان ناخواسته از نشر پرسما ...با همین شرایط". سه کار ترجمه و رمان نزد نشر مرندیز دارم. روانشناسی همدردی با زبان زرافه کار تالیف و ترجمه است که مجوز گرفته و زیر چاپ است. ایناگرام و طریق رشد شخصیت و چند کار دیگر نزد نشر جیحون دارم که در حال ویرایش هستیم. داستانی در مجله جن و پری، سایت آقای بهارلو، در نشر روشنای نزدیکی داستان بیوه خانوم و سنگ لحد نامزد جایزه ادبی طهران از نشر سورۀ مهر زیر چاپ رفت و یکسری داستان کوتاه دفاع مقدس نوشتم که یکیشان تقدیر گرفت. «لاکی روی پله. و هنوز دارم به کار نوشتن و ترجمه ادامه می‌دهم و فکر می‌کنم ما در عرصۀ علمی بخصوص در زمینۀ روانشناسی کتاب خوب کم داریم و تصمیم گرفته‌ای مدتی در این زمینه کار کنم. به امیدروزی که به جای چاپ هزارو پانصد نسخه کتاب صدهزار نسخه برای اول بار چاپ بشود.

داستان کوتاه "مرد کارهای نیمه تمام" زبان قوی‌ای دارد و روایت حساب‌شده و دقیق آن همراه با شخصیت نو و معترضش، این داستان را به اثری خوانا و روان تبدیل کرده است. در ادامه این داستان را با هم می‌خوانیم.

او ویراستار است؛ می‌تواند بنویسد، خدای کلمه است و آنقدر توانمند که هرگاه اراده کند، ترکیب تازه‌ای هم می‌آفریند. اما کتابی از او زیر چاپ نرفته است. مجموعه داستان هم ندارد. دور کلبه‌ی وبلاگش عنکبوت‌ها تار تنیده‌اند و البته کلی دست‌نویس هاشورخورده دارد که در دفتر چرکنویس به او دهن‌کجی می‌کند. عاشق نوشتن است. کلمات در ذهنش می‌جوشند. انگار که آب به لانه‌ی مورچه بسته باشند؛ حروف سردرگمی که برای تراوش کردن از درز یاخته‌های مغزش، مثل بادکنکی که سوزن بخورد، روی هم می‌پرند، اما وقتی‌که روی کاغذ می‌ریزند هنوز هم قالب خود را پیدا نکرده‌اند. اشکال همین جاست. این حروف گاهی کلمه‌ای می‌سازند ولی جمله را به پایان نمی‌برند و در این حالت، در انتهای جمله ی ناقص، سه نقطه می گذارد که یعنی: تکمیلش موکول شد به بعد. اما تا به حال نتوانسته است کلمات مزبور را بیابد و با این سه نقطه‌ی مجهول به تفاهم برسد. نه این که نخواهد بنویسد، آنقدر ایده در ذهنش وجود دارد که گاهی مثل شن‌ریزه‌هایی که زیر کفش قروچ قروچ صدا بدهند، در کاسه‌ی سرش با پچ‌پچی آزاردهنده با هم نجوا می‌کنند. او روی انتخاب کلمات حساس است. برای نوشتن دغدغه‌ای بی حد و حصر دارد ولی آنقدر بالا و پایینشان می‌اندازد و سبک و سنگین می‌کند که نمی‌تواند بنویسدشان. اگر بگوید وقت نوشتن ندارد دروغ گفته است. اراده کند، می‌تواند دست‌کم روزی یکی دو صفحه سیاه کند. مثل شاگرد دبستانی‌ها با مداد می‌نویسد و پاک می‌کند تا با کلمه‌ی مورد نظرش به تفاهم برسد، انگار همان کلمه، سرنوشت داستان را تعیین خواهد کرد. وقتی سرگرم ویرایش متون ادبی است، به جمله‌ی معروف شاملو که در ذهنش نهادینه شده می‌اندیشد که: «تعهد نویسنده باید به زبان باشد.» و به شکل بیمارگونه معتقد است که هر خزعبلی را نباید به اسم داستان به خورد خواننده داد. از حرفه‌ی خود بیزار است و حس می‌کند که هر بار، با حک و اصلاح مطالب نویسندگانی که جهان‌بینیشان را به کلی احمقانه و حتی غلط می‌داند؛ به نشر این اراجیف کمک ‌می‌کند و هر روز که می‌گذرد، بیشتر در منجلاب ویرگول‌ها فرو می‌رود. اما دوست نویسنده‌اش چیز دیگری می‌گوید: آدم نباید زیادی سخت بگیرد و شانس موفقیت را از خود دریغ کند. بهتر است بد بنویسد تا اینکه هیچوقت ننویسد. هر چیزی بهتر از ننوشتن است.

مرد کارهای نیمه تمام انتقادپذیر نیست. برای کسی یا چیزی که ایمان نیاورد، قلم نمی‌زند. بس که صدای درونش از او انتقاد می‌کند خسته شده است. او دنبال چیزی است که فقط در رویاهایش یافت می‌شود و انرژی خود را صرف سرکوب آرزوی نوشتن می‌کند. شاید از انتقاد دیگران واهمه دارد؛ از این که قلم بی‌نقصی نداشته باشد.

گاهی در اتاق دور خود می‌چرخد، وسایل ریز قشنگی را که هر کدام داستان خاص خود را دارند با وسواس در قفسه می‌چیند و گردگیری می‌کند. خودش هم نمی‌فهمد این همه غبار از کجا به چاردیواری او رخنه می‌کند. به سرش زده شب‌نشینی ادبی هفتگی را با دوستان قدیمی از سر بگیرند. اما مطمئن است که این جمع ادبی دیگر هنگام خواندن غزلیات سعدی اشک نخواهند ریخت.

فندک روشن را در دل شمعدان فرو می‌کند. بوی مطبوع عود اتاق را پر می‌کند.

تقه ای به در می‌خورد. مادر لچک به سر، سرک می‌کشد.

«اینجا بوی سیگار می ده!»

«برای این که من سیگار می‌کشم.»

«اوهوم، پنجره رو باز کن!»

نگاهش روی صفحه‌ی مونیتور می‌ماسد. «این زهرمار هم که روشنه!»

«بله مامان! دارم دست‌نوشته‌هام‌رو تایپ می‌کنم.»

«اینا چیه؟»

به عود روشن در شمعدان اشاره می‌کند و می‌پرسد: «باز مراسم سیگارسوزی دارید؟»

«بله. می‌خواهیم روی پروژه‌ای کار ‌کنیم.»

برگزاری محفل ادبی چیزی نیست که مادر هضمش کند. نمی‌شود بچه‌ها جمع شوند یک جا، حرف‌های ادبی بزنند و پشت سر هم سیگار دود نکنند و چند فنجان چای و قهوه ننوشند.

«مهمان داری پس؟»

مرد استاد حس کردن بود؛ کالبدشکافی کردن حروف و یافتن حس پنهانی پشت کلمه‌ها. قرار نبود اتفاق خاصی بیافتد. لازم می‌دید او را آرام کند. هر چند مادر به دنیا آمده بود که نگران باشد. تغییرات زندگی، او را از خود بی‌‌خود می‌کرد، دست‌کم آن‌هایی که از کنترل خودش خارج بود. از نظر او پسرش نمی‌خواست بزرگ بشود، و مثل وبالی روی گردن خانواده افتاده بود. این فکر، مادر را مشغول می‌کرد. با فرزندان دیگرش مشکلی نداشت. حتی شوهر را نیز مثل قرص استامینوفن قورت داده و در گوشه‌ی رینگ به دام انداخته بود. اما با این یکی واقعا مشکل داشت. زندگی نیمه تمام پسرش شب‌ها بیدار نگهش می‌داشت. پسری که مثل یک اختراع ناقص روی دستش باد کرده بود. شب و روز فکر می‌کرد که چطور روی این یکی نفوذ پیدا کند ولی موفق نمی‌شد که نمی‌شد. از دست آن‌های دیگر هم کاری ساخته نبود. این اواخر کمردرد وادارش کرده بود که به فکر سلامتی خود باشد، اما هنوز احساس مسئولیت روی دوشش سنگینی می‌کرد. قسمت این بود که هیچگاه به تفاهم نرسند و در دو خط موازی به زندگی خود ادامه بدهند. پدر و پسر این را می‌فهمیدند ولی مادر زیر بار نمی‌رفت. او اهل تسلیم نبود و خیال نداشت بگذارد این یکی قسر در برود.

مادر با بی‌میلی در را بست و در سکوت به خود قول داد حواسش به زنگ در باشد. او بیماری نگهبانی دادن و کنترل کردن دارد. مرد گاهی در دل آرزو می‌کند که مادر به جای سرک کشیدن، او را تشویق و تأئید کند، اما هیچوقت حرفی در این مورد به مادر نزده، و مادر نیز هرگز این نیاز را درک نکرده است. او با احساس ناامنی حاکم در خانه کنار آمده است.

از دید او آرمانگرا بودن بد نیست. آدم ایده‌آلیست استاندارد کاری بالایی دارد و نیز انتظاراتی از خود و دیگران در او به‌وجود می‌آید. شاید به این دلیل نمی‌تواند با کارهای نیمه تمام دیگران کنار بیاید. می‌خواهد بنویسد ولی تردید لحظه‌ای رهایش نمی‌کند. از ناامید کردن خود واهمه دارد ولی نسبت به ادبیات زمان خود احساس دین می‌کند. گرچه می‌داند که کاری هم از دستش برنمی‌آید که خواسته‌هایش را برآورده کند. این احساسات دوگانه رنجش می‌دهد.

صدای شن‌ریزه‌ای را روی شیشه‌ی پنجره شنید. بیشتر شبیه بشکن دو انگشت بود. رمزی که او و هادی داشتند. گوشه‌ی پرده را کنار زد. با دیدنش لبخندزنان به سمت در رفت. هادی به آرامی سنجاقکی که روی برگ گل بنشیند، از زیر بازویش رد شد و روی اولین مبل دم دستش ولو شد. از شلوغی شهر نالید، انگار تازه وارد تهران شده باشد.

مرد احوالش را پرسید. البته منظورش احوال ادبی او بود، وگرنه با دیدن پیراهن قهوه‌ای کدری که بر تنش زار می‌زد فهمید که این آدم حوصله‌ی هیچ کاری را ندارد، حتی حوصله‌ی غذا خوردن و دوش گرفتن را.

هادی با جرعه‌ای آب، لب‌ تر کرد و گفت: «فعلا که با نیچه مشغولیم. آدمای رمان باهام راه نمی‌آیند.»

«مگه نگفتی موقع نوشتن چیزی نمی‌خونی؟ فکر می‌کنی نیچه می‌ذاره تو کار خودت‌رو بکنی؟»

هادی شانه بالا انداخت. «آدم که بلوکه می‌شه، باید بخونه تا بتونه بنویسه! خودت چرا نمی‌نویسی؟»

سوالش انتقامجویانه بود یا فقط می‌خواست سرنیزه را از روی سینه‌اش پس بزند؟

«وضعیت من رو می‌دونی؛ آه ندارم با ناله سودا کنم.»

«مگه می‌خوای بابت نوشتن پول بدهی؟» خنده لب‌های خشکیده‌اش را قاچ کرد.

پیدا بود که قصد شوخی دارد.

«کتابی که آدم فقط به خاطر پول در آوردن بنویسد، منزجرکننده است.»

«یعنی نباید کتاب جدی فروش برود؟»

«نه در این مرز و بوم. هر چه مضمونش عامه پسندتر باشه، به نفع ناشر است و نویسنده‌اش. خواننده هم که ول معطل!»

«خوبه خودت مدتی روزنامه نگار بودی.»

مرد حس کرد باید از حیثیت ادبی‌اش دفاع کند: «به قول آقامون لوی فردینان سلین، چیزهای دیگر برایم اهمیت ندارند. زبان، زبان، فقط زبان.»

هادی خنده‌ی پررنگی زد و در تکمیل جمله‌ی او گفت: «دنبال ایددددددددده می‌گردید!؟ پیااااااااااام!؟ تشریف ببرید دائره‌المعارف بخوانید... این‌جا کارگاه زبان است، من هم فقط کارگرم. بله، همه این ها را می دانم، ولی رابطه شان را نمی فهمم. چه چیزی رو می خواهی ثابت کنی؟»

«این که آدم باید در نوشتن دقت کند! بعضی فقط می خواهند بنویسند و یک عده هم بلدند انتقاد کنند.»

«جدی؟ تو که لالایی بلدی پس چرا خوابت نمی‌بره؟»

هادی با لبخند ژوکوندی بر لب، پیامش را در لفافه به او منتقل می‌کرد، این که خودش هم به اندازه‌ی کافی برای نوشتن تلاش نمی‌کند. مرد کارهای نیمه تمام مبادای آداب، و اهل اصول، قواعد و قوانین است، اما خود نیز قانون‌شکن و قانون‌گذار. از نظر او رمان مثل دختر باکره‌ی خورشید می‌ماند؛ ستاره‌ای که در تاریکی شب، در زهدان آسمان بارور می‌شود و تا لحظه‌ی تولد نباید روشنی نور را ببیند. وقتی از هادی خواست که قسمتی از نوشته‌اش را با هم بخوانند، هادی ابتدا شاکی شد اما کمی بعد، با دودلی رضایت داد. او را دوست داشت، می‌دانست خوبی‌اش را می‌خواهد و انتقادش بی‌جا نیست. تمام شب دست‌نوشته‌های هادی را مثل جنازه‌ای کالبدشکافی کردند، درست مثل زمانی که دست و پای قورباغه‌ای را به چارمیخ می‌کشیدند تا دل و روده‌اش را بیرون بریزند. بچه‌ها شیطان‌های معصوم روزگار خود هستند و می‌توانند در شکنجه کردن تا حد مرگ بی‌رحم باشند. امان از روزی که این عادت از سرشان نیافتد و با آن‌ها رشد کند.

وقتی به گرهی ناگشودنی رسیدند، هادی بغض خود را فرو ‌خورد و دستپاچه از نوشته‌اش دفاع کرد. گفت: «راوی داستان همه‌ی زیر و بم ماجرا رو نمی‌دونه.»

«راوی می‌تونه دانای کل باشه که تفاوت زیادی با قهرمان داره. درسته که قهرمان فاعل ماجراهاست اما نمی‌تونه روایت‌گر اونا هم باشه و اگه باشه هم محدود به دیده‌ها و شنیده‌های خودشه و نمی‌تونه دانای به تمام امور و اذهان باشه.»

«بهتر نیست که همین طور رد رودخانه‌رو بگیره و ببینه آخرش به کجا می‌رسه؟»

«جالبه! این که اینقدر عالی بنویسی که خواننده نتونه آخرش‌رو حدس بزنه یک چیزه و سردرگمی خود نویسنده چیز دیگه. شاید بهتر بود با داستان کوتاه شروع کنی.»

یک دفعه مکث کرد. این جمله‌ای بود که از دوست نویسنده‌ای شنیده و در خاطرش نشست کرده بود. او با مینیمال‌نویسی و داستان کوتاه شسته رفته مشکل داشت، اما خوب می‌دانست که می‌تواند داستان کوتاه بنویسد. برای نویسنده‌ای مثل او که اغلب در کار فیلم‌نامه‌نویسی بود، نوشتن داستان بلند برایش طاقت فرسا بود، چه برسد که رمان هم بنویسد. کافی بود در جای دنجی با خود خلوت کند: به وضوح با حس درونش به گفت‌وگو می‌پرداخت، حس‌هایی که رخت حروف می‌پوشیدند و مثل نقل روی زبانش می‌ریختند. خیلی سخت نبود با خود کلنجار برود و ذهنش را بکاود. موقع نوشتن، چشمه‌ای از دل ذهنش می‌جوشید و سرریز می‌شد. اما خودش هم جایی در ته دلش می‌دانست که وقت تولد این حروف نرسیده است؛ کلماتی که قرار است روزی کتابی را بزاید. هر اتفاقی زمان خود را دارد و آن، ثانیه ای دیرتر یا زودتر رخ نخواهد داد.

هادی می‌گفت، اگر دست از ویرایش و حک و اصلاح نوشته‌های دیگران برندارد، هیچگاه نخواهد توانست بنویسد. ترس از نقد شدن فلجش کرده بود. انجام کار بی‌نقص ایرادی ندارد، به شرطی که بازدارنده هم نباشد.

از هادی پرسید: «فکر می‌کنی من هم از انتقاد واهمه دارم؟»

«هیچ کس از انتقاد خوشش نمیاد. اما تا نویسنده واقعی نشوی، طعم نقد شدن رو هم نمی‌چشی.»

«چه ربطی داره؟ من همیشه نوشته‌ام. می‌دانم که برای بهتر نوشتن آدم باید نقد شود. اما تأکید من روی چیز دیگری است. باید تا حد ممکن، زبان داستان را تراشید تا به کلمه‌ی ایده آل رسید.»

«من یک جایی خوندم که فروغ فرخزاد برای نوشتن شعرهاش، برای پیدا کردن کلمات، کتاب لغت را زیر و رو می‌کرد. لابد حافظ و سعدی هم از این لحاظ خیلی باید در مضیقه بوده باشند!»

«قضیه شعر فرق می‌کند. شاعر الهامی می‌گیرد و ایده‌ای متولد می‌شود. اما این دلیل نمی‌شود که آدم نتواند در کتاب لغت هم کلمه‌ی بهتری پیدا کند.»

این را می‌داند که داستان‌هایش چاپ نخواهند شد. چون برای زمان حال جواب نمی‌دهد. او با سانسورچی‌ها به توافق نخواهد رسید و با خودسانسوری هم که سر سازش ندارد. ترجیح می‌دهد صبر کند تا وقتش برسد. متنفر است از این‌که جملات با ارزش او زیر تیغ سانسور بروند و مورد تجاوز کسانی قرار بگیرند که دستمزد می‌گیرند که ادبیات را اخته کنند. سانسور یعنی جایگزینی تحمیلی، که برای او غیرقابل پذیرش، جانکاه و کشنده‌ی روح است. انرژی نوشتن را از او می‌گیرد، آن هم در زمانی که هر نویسنده‌ای به یک مشوق وفادار نیاز دارد و نه کسی که روی مخش چکش بکوبد و او را اصلاح کند. از طرفی ویرایش نوشته‌ی کسی که خود یک عمر کارش حک و اصلاح نوشته‌های دیگران بوده کار هر کسی نیست. مردی که کارهای نیمه تمام دیگران را انجام می‌دهد و پل رابط نویسنده و خواننده شده است، تن به انتقاد نمی‌دهد. چون طوری می‌نویسد که قابل انتقاد نباشد. به قول ناشری که سال‌هاست ویراست رمان‌های مهم نشرش را به او می‌دهد: او بهترین و دقیق‌ترین ویراستاری است که در تمام دوران نشر می‌شناسد، اما مرد کارهای نیمه تمام بیم آن دارد که حق با دوست نویسنده‌اش باشد.

خود را آدم ایده‌آلیستی می‌داند که هیچوقت از پیدا کردن و نوشتن کلماتِ دقیق خسته نخواهد شد. تخصصش در حک و اصلاح فیلمنامه و ویرایش متون ادبی است. روی کارش حساس است، آنقدر که حس می‌کند ارزش متن به انتخاب یک کلمه‌ی خاص در جمله‌ی مورد نظر وابسته است، مثل نجات دادن جان بیماری که زیر تیغ جراحی قرار دارد و موفقیت عمل به نبریدن اشتباهی یک مویرگ و بستگی به دقت عمل جراحش دارد. دوستان، او را مرد کارهای نیمه تمام لقب داده‌اند. برخلاف معنی‌ای که در وهله‌ی اول به ذهن آدم می‌رسد، این نیست که کار‌های دیگران را نیمه تمام رها کند. برعکس، وظیفه شناس، جدی و کوشاست. هر کسی که کاری به او سپرده در نهایت راضی بوده است. او فقط نوشته‌های نیمه تمام خود را در فریزر می‌گذارد تا منجمد شود، مثل کفش تنگی که پایش را می‌زند و قرار است یخ زدگی، اندازه‌اش را بزرگ کند. به خود فرصت می‌دهد تا نوشتن صفحات بعدی، بینش عمیق‌تری پیدا کند. وقتی دوباره هوس نوشتن به سرش می‌زند، رمان را از یخدان در می‌آورد و می‌خواند. این‌جاست که حقیقت به آرامی بیرون آمدن ماه از زیر ابر طلوع می‌کند، این که نوشته‌ها او را راضی نخواهد کرد و در نتیجه باید از نو شروع به نوشتن کند؛ یعنی کار نیمه تمام دیگری متولد خواهد شد﷼

با نویسنده گفت‌وگویی انجام دادیم که می‌خوانید:
(عکس متعلق به نویسنده است)

کافه داستان: برای چه داستان می‌نویسید و انگیزه‌تان از نوشتن داستان چیست؟

علم ناز حسن‌زاده: سرگرمی من نوشتن است، چون کار دیگری نمی‌دانم. کارم را با جدی‌نویسی شروع کردم ولی چند ناشر بی‌تعارف گفتند که داستان کوتاه و شعر خریدار ندارد. بعضی مسایل برایشان روزمرگی شده و حساسیت خاصی روی آن نشان نمی‌دهند. اما برای من این‌طور نیست. وقتی مسئله‌ای روی فکرم تأثیر می‌گذارد، اگر در باره‌اش ننویسم، آرام و قرار ندارم و مدام به آن فکر می‌کنم.

دو مجموعه شعر نو چاپ نشده دارم که هشت قطعه‌اش در ارشاد حذف شد و مجموعه از چشمم افتاد. رو به نوشتن رمان ادبیاتی آوردم. چیزی که از آن به نام ادبیات عامه نامبرده می‌شود ولی به قول ناشرم قلم بنده اشکال داشت و زیادی تیز بود. چون دو رمانم در چاپ دوم ممنوع چاپ اعلام شد و سه تای دیگر بعد از حذف و معطلی مبدل به جادۀ خاکی پر از چاله‌چوله شد که دست آخر خواننده را در انتهای راه رها می‌کرد. ناشرم گفت؛ دیگر جرأت چاپ دوم را به خود نمی‌دهد.

کافه داستان: مشکلات داستان‌نویسی امروز ایران از دید شما چیست؟

علم ناز حسن‌زاده: خودسانسوری. فقر مالی و فقر فرهنگی. کتابخوانی باید از کودکی در او نهادینه شود ولی نمی‌شود. این کار پدر و مادر است ولی نه حالش را دارند و نه جزو وظایف خودشان می‌دانند. نویسندۀ حرفه‌ای دغدغه زیادی دارد و اگر بخواهد به عنوان شغل به آن تکیه کند، مثل بعضی‌ها باید روزمزد و سفارشی‌نویس یا خبرنگار و فلان باشد.

ک.د: در داستان‌تان از سانسور حرف زده بودید. به نظر شما سانسور تا چه حد می‌تواند بر ادبیات داستانی تاثیر بگذارد؟

ع. حسن‌زاده: سانسور به قدری تأثیرگذار است که اول از همه خود نویسنده را دچار سانسورزدگی می‌کند. به جای فکر کردن به متن داستان در پی انتخاب کلمه‌ای است که آقایان حساسیت نشان ندهند و دست روی چیزی بگذارد که کسی دردش نیاید. امروزه همه یک‌جورهایی هم حساس شده‌اند و هم دردشان زیاد شده است. نتیجه داستان گاهی چیزی از آب درمی‌آید که آدم فکرش را نمی‌کند، چون خط قرمزها اجازه نمی‌دهد.

ک.د: به نویسندگانی که تازه داستان‌نویسی را شروع کرده‌اند چه توصیه‌ای می‌کنید؟

ع. حسن‌زاده: نویسندگان تازه‌کار باید کتاب بخوانند، بخوانند و بخوانند، خصوصن آثار کلاسیک را و بعد بنویسند و مهمتر از همه دنبال تقلید سبک و جای پای فلانی و بهمانی گذاشتن نباشند، وگرنه هیچوقت نخواهند توانست مستقل فکر کند و بنویسد.

ک.د: در پایان اگر حرفی دارید؟

ع. حسن‌زاده: از مسئولین محترم ماهنامه کافه داستان و مسئولین و دوستانی که داستانم را می‌خوانند تشکر می‌کنم و ممنونم که این فرصت را در اختیارم گذاشتید.

.........

فهرست آثار شماره یک
بهمن ۹۰

داستان کوتاه: مرد کارهای نیمه تمام
داستان بلند: کافه پاریس

شعر 1: پنجه
شعر 2: بیایید از اول مرور کنیم
شعر 3: آبستن دوران
شعر 4: چشمهایت بنفش
شعر 5: سایه ی زنی در من

داستان ترجمه 1: صورتی مثل قرص ماه
داستان ترجمه 2: چیزهای کوچک
داستان ترجمه 3: ساعات کاری من

شعر ترجمه 1: خداحافظ
شعر ترجمه 2: زنان گمشده
شعر ترجمه 3: گمشده
شعر ترجمه 4: ماه بدر و فریدا

نقد 1: نقدی بر مجموعه داستان "دو تا نقطه"
نقد 2: گذر از سکانس های ممنوع
نقد 3: تولیدی ادبی و ساختمند در داستان پارسی

گزارش: هم‌پالکی‌های جویس و تعطیلی کتابناک

درهم‌برهمی‌های ذهنی: انسان رسانه‌ای و سه پرسش/علیرضا اجلّی

cofedastan — Sat, 14 Jan 2012 17:58:27 GMT

شاکله‌ی انسان خلاق معاصر، انسان مطلعِ سرشار از اطلاعاتِ مفید و غیر مفید، که نوعی از گیجی، گنگی و منگی از دید ژان بودریار فرارویش قرار گرفته است، به نوعی تکه‌تکه شده است. به دیده بودریار: "اطلاعات به جای ایجاد ارتباطات، خود را در عملِ به نمایش‌گذاریِ ارتباطات می‌فرساید: اطلاعات، به جای تولید معنا، خود را در به نمایش‌گذاری معنا می‌فرساید." ذهن اندیشه‌ورزِ معناگریز/معنازا که با اطلاعات ریز و درشت معلوم و مجهول/پیچیده و ساده/ساده‌انگارانه و سخت‌محورانه/ دست و پنجه نرم می‌کند و سوژه‌ای که با فراوانی اطلاعات متقوم می‌شود. اجرای تئاترگونه‌ی اطلاعات باعث می‌شود که ارتباط و معنا از میان رود و به دیگر کلام بودریار می‌افزاید: "حاد واقعیت ارتباطات و حاد واقعیت معنا. واقعی‌تر از واقعی. این گونه است که امر واقعی از بین می‌رود." اگر رسانه‌ای در جهت تولید معنا گام بردارد، ناگزیر به شیوه‌ای ناخودآگاه و خودآگاه، نمایشی دیگرگونه از معنا به دست می‌دهد. به نوعی واقعیت را به واسطه‌ی ابراز معنای مجازی به ناواقعیت تبدیل می‌کند. انسان فوکویی که میشل فوکو او را اینطور توصیف می‌کند: "انسان، همچون چهره‌ای که بر روی شن‌های ساحل دریا نقش بسته است، محو و کم رنگ خواهد شد." یا "انسان مدرن از درون تهی شده است." تاثیرِ آموزش، سیاست، اقتصاد، فرهنگ و هنر و علوم انسانی در شکل‌گیری نوعی خودِ تازه دخیل است. بدینسان چگونگی تاثیرگذاری و انتقال اطلاعات و ترجمه‌ی معنا در این حوزه‌ها خود مسئله‌ای تامل‌برانگیز است و اگر در این زمینه کنترلی سرکوب‌گر ایجاد شود، همانا تازگی، طراوت، اصالت از میان می‌رود و اندیشه‌ی بازیافت شده، آدمی را در روند روبه‌رشد قرار نمی‌دهد و او در انفعال اندیشه به سر می‌برد و همانند همان چهره‌ی نقش بسته بر ساحل کم‌کم با موج‌های دریا محو می‌شود و از بین می‌رود و چنین فضای یاس انگیزی از انسان به دست می‌دهد. چنین چهره‌ی بی‌ثبات و بی‌مایه‌ای که درون مرداب، گنداب و یا به طور خوش‌بینانه‌ای در رودخانه‌ی "مطلق ـ نسبی" در جریان خواهد بود.

انسان؛ این موجود سخنگوی کریستوایی که زبان را وسیله‌ی ارتباط و معنابخشی برای خود برگزیده و گاه وسیله‌ی اندیشه‌ورزی‌اش. سوسور زبان را مجموعه‌ای از دال‌ها و مدلول‌ها می‌داند. اصوات و علائم مکتوب به علاوه‌ی مفهوم. بدین ترتیب هر چقدر نوشتار و گفتار به سمت نو شدن بروند، اندیشه نیز به عنوان مدلول به سمت نو شدن می‌رود و غیر از این اندیشه‌ی نویی خلق نمی‌شود. مثل علایم راهنما در خیابان که راننده با دیدن تابلوی ورود ممنوع که دال است مفهوم داخل نشدن به کوچه در ذهنش پدید می‌آید و دال و مدلول بر هم تاثیر می‌گذارند. اگر تابلو در جای مناسبی نصب نشده باشد و یا رنگ و رو رفته باشد پس راننده توجهی به آن نمی‌کند و نظام نشانه‌ای بر هم می‌ریزد و اگر تابلو را ببیند و مفهوم را پس بزند و یا هنوز درک درستی از مفهوم نشانه نداشته باشد کوچه را داخل می‌شود و... چهره‌ی دال و مدلولی زبان به یاری آدمی می‌آید تا مسیر خویش را خود به عنوان فرد و شهروند پیدا کند.

ازدیگرسو توصیف انسان معاصر به مثابه یک شخصیت/عنصر/فیزیک/تن/روح/روان ِ مستقل نیازمند یارایی دور از دسترس یک اندیشه‌ی فراروست و با این پیچیدگی‌ای که در انسان روبه‌رویمان قرار دارد به سادگی نمی‌توان آن را به مانند تصوری گذرا تجسم بخشید و شاید حتی هنر و فرهنگ و فلسفه کار ناتمامشان را ـ شناخت انسان یا انسان‌شناسی ـ حالا حالاها باید ادامه دهند. انسان رسانه‌ای، با حضور فراگیرش در گرد انسان‌های دیگر به تصوری جدید از اجتماع می‌رسد. جامعه‌ی زبانی پیش‌رویش را با واقعیت منسجم اجتماعی درهم می‌آمیزد و از نقطه‌نظر خود جامعه را به عنوان پدیده‌ی تمامآ واقعی می‌‌اندیشد. به دیده هگل "شناخت مطلق هنگامی به دست می‌آید که ذهن پی ببرد که آنچه در جستجوی شناخت آن است، خود اوست." و به عبارتی "ذهن است که خود را به شکل ذهن می‌شناسد." انسان خسته از ماشین و ربات‌گونه زندگی کردن واقعیت روبه‌رو را در فضایی "غیر" جستجو می‌کند. او که مدام در دوری نامعلوم، از سادگی به پیچیدگی مهاجرت می‌کند، از واقعیت، جز رویه ناچیزش چیزی به دست نمی‌آورد و به ناچار با وجود درهم‌برهمی‌های کج و ناسازگار به واقعیت در سطح بسنده می‌کند در حالی که مهم شناخت خود است و از خودبازماندگی نیروی حاصله را تضعیف می‌کند و به سمت‌وسوی دیگری می‌فرستد. انسانِ اکنون به دیده کانت سه پرسش پیش رو دارد: "همه توجه من به این سه پرسش است: 1ـ چه می‌توانم بدانم؟ 2ـ چه باید بکنم؟ 3ـ چه امیدی می‌توانم داشته باشم؟" علم معاصر با پیشرفت روزبه‌روزش انسان را در آزادی و در تگنایِ داناییِ مطلق قرار داده است. او که از کل علم‌ها یکی را برمی‌گزیند در نتیجه به اینجا می‌رسد که یک علم جوابگوی خود علم نیست و باید رابطه‌ی تودرتویی و هزارتویی با علوم برقرار کند و با علوم و دانش بیشتری آشنا شود، خصوصآ در این عصر فراوانی دانش. دانستن از طریق رسانه‌ها و کتاب‌های موجود، فیلم‌ها، عکس‌ها و تلفیقی از جهان سرد بیرون و جهان گرم و نرم و رنگ‌دار هنرهای تجسمی به واقع دانستن را از امر غیرقابل‌دسترس به امر دسترس‌پذیر تغییر داده است. مارکوس اورلیوس می‌گوید: "ذات جهان در دگرگونه‌گی است و حیات انسان همان عقاید اوست." یکی‌بودگی حیات ـ عقاید ـ ذهن از یک رو می‌تواند گیج کننده باشد. اما در این باور دانش با ذهن و واقعیت در یک سطح قرار گرفته‌اند و به درستی جهان دگرگون‌طلب نام‌گذاری شده است که این همان به‌روزبودن با ریتم تند به توسط تکنولوژی لجام‌گسیخته است. حیوان سرکشی که با سرعت بی‌حد و مرزش به غول تحول معاصر تبدیل شده است. پس انسان باید بداند و نمی‌تواند که نداند، تا جایی که ذهن‌اش توانایی اندیشه دارد، دانستن برایش مفید و ثمربخش است و این شعارگونگی چند جمله‌ی پیشین، کلیشه‌ی همیشگی و پایدار انسان خلاق و مطلع معاصر است.

منتشر شده در شماره دی‌ماه ماهنامه "گلستانه"

E_MAIL: alireza.ajali@gmail.com

یادداشتی بر به یک چیز خوب فکر کن/حمیدرضا اکبری شروه

cofedastan — Mon, 26 Dec 2011 17:42:54 GMT

به یک چیز خوب فکر کن/نشر فرهنگ ایلیا/نویسنده: شهلا شهابیان/چاپ نخست: ۱۳۸۸/تعداد صفحات: ۱۰۷/قیمت: دو هزار تومان

داستان‌هایی رئال که بر تفکر خاص زنانه نویسنده‌ای گیلانی می‌چرخند. ظلم و تحمل، روایتهایی تکراری بر زنان جامعه است ولی شهابیان توانسته گاهن مبتکرانه با این موضوع برخورد کند. نگاه فیمینیستی وی در این داستانها در نوع خود قابل توجه می‌باشد، البته از منظر برخی از پژوهشگران فمینیستی فقط به مدد روانکاوی که پیچیدگیهای هنجاری درونی شونده را امید داشت. در گذر از این دیدگاه دو داستان جمعه و ملو، متشکل از اجزایی هستند که رابطه ای هم بسته با یکدیگر دارند، در واقع اجزاء سازنده بهم وابسته‌اند چنان که اختلال در یک جزء موجب اختلال در کل کارکردهای داستانی می‌شود. به نظر من در این مجموعه اگر ما سازه‌های تک‌تک متنها را استخراج کنیم به نتایج خوبی در عرصه داستان‌نویسی مدرن ایرانی دست خواهیم یافت. به قول لوی استروس: شاید روش ساختارگرایی چیزی بیش از این نباشد؛ تلاش برای یافتن عنصر دگرگونی‌ناپذیر در میان تمایزهای سطحی.

دو شعر از شیما مولایی فرد

cofedastan — Mon, 26 Dec 2011 02:25:02 GMT

وقتی موریانه‌ها/پرواز چوب را/به تماشا نشسته‌اند/اعصاب من

زیر دندانشان له می‌شود/وقتی صندلی زیر پایم

بی‌دلیل/فرو می‌ریزد/تازه یادم می‌آید

موریانه‌ای هم بود/که عصای سلیمان را/جوید